آنا دیلی آموزش زبان ترکی آذری

7
" خاتین قالا " بالاجا و سوواق ائو ائشیک لري نن ، بیر دره نین ترکینده ایدي وگونون بو 
واختیندا هله پاییز گونشی نین ساریمتیل و جان سیز ایشیقی ائولره یاییلمامیشدي . آما بو 
سوسقون لوغا کی خاتین قالانی اؤز جایناغینا آلمیشدي باخمایاراق ، قادین لار یوخولو 
اولسالاردا ، بزك دوزك اوچون آینالارین قاباغیندا اوتوروب یاناقلارینا اَنلیک کیرشان 
یاخیردیلار . یابانجی لارین شهره گلمه سی نن برابر اونلارین بازاري قیزغین ایدي وائو لرین 
حیط لرینده ، یابانجی عسکر لر قایناییردیلار . 
بو چوخور دا صفدر قوچی کی اونو جهنمین سولطانی آدلاندیریردیلار حؤکوم سورورك 
رحم سیز جایناقلاریندان کیمسه نین قورتولاجاغی یوخ ایدي . تریاك وسیلاح قاچاقچی سی 
ایدي و امنیه لرله بؤیوك باشلارا روشوه یئدیده رك اؤزون دن بیر ایز بوراخمامیشدي . آما 
دونیا ساواشی باشلایاراق و پایتخت ین گوجو سارسیلارکن ، یئنی جه قودرته چاتمیش شاه 
اؤزاویونجاق لاري نان باشینی دوموك ائده رك ،صفدر قوچی دا خاتین قالادا سولطانلیق 
ائتمه یه کفایت لن میشدي . یابانجی لارین کئفینه و عیشی نه همت ائدیب پولونو و گوجونو 
قُورویوردي . آداملاري مسلّح ایدیلر و اونلارین ایچینده آز آدام تاپیلاردي کی اوزو صفدر 
قوچونون قدداره سی نن جیزیلمایا .خاتین قالا داکی گؤزل قادین لاري اوزاق دان یاخین دان 
اورایا چکیب فحشا یا مجبور ائدیردي و اونلارین دا یانیب یاخیلماق دان باشقا بیر چاره لري 
یوخ ایدي . 
آتلارین کیشنمه سی کی اوجالدي ، فدایی لر یئیین و قیوراق ، دره نین و داملارین باشیندا 
سنگر توتاراق ، آلیش قارتال دان یئره ائندي و توفنگی نین آچیلماسی ، سحرین هاواسینی 
باروت اي یینه بوغدي . قورخو اوره ك لره کؤلگه سالارکن ائولرین قایسی اؤرتولدو . آلیش 
ین غضب له قیشقیرماسی ، افسانه لرده کی قهرمان لارین نعره سینه چئوریلدي و قارتا ل کف

لن میش آغزي نان کیشنه رکن جوت قیش لاري اوستونده دوروب جیلووونو آلیش اَلی له 
چکدي و بیر ائوین قاباغیندا دایاندیلار . آلیش توفنگ ین قونداغی نی قاپی لاراچیرپارکن 
قاپی لارین بیري آچیلدي و آلیش ین سسی یوکسه لدي : 
- حیاسیز لاري گؤرمک ایسته میرم . آرواد لار ائشی یه چیخماسین لار . صفدر ین ائوین 
گؤسترین یئته ر. سیزلرده جومون نانجیب لیک لره کی گونش ده سیزي گؤرمک دن چکی 
نیري ."
آغ بیر عیمارت کی کوچه نین دیبینده ایدي آلیشی اورا ساري چکدي و برق کیمی یوگورمه 
سی له گوالله لري نین آچیلماسی دام دووراي دئشمه دئشمه ائتدي . قارتال ین بئلیندن یئره 
آتیلاراق ، گیردي عیمارتین ایچینه وسیلاحلی آدام لارین جمعینده بیر کیشی گؤردو اوزون 
بوغلوو هئیکل لی کی آداملاري اوزوك قاشی کیمی اونو ن دؤوره سینده ایدیلر .آما فدایی لر 
کی دام لاردا پوسقویا یاتمیشدیلار هرجوره دبشمه ك ایمکانی نی اونلاردان آلمیشدیلار . 
آلیش قاباغا گئده رك سسلندي : 
- صفدر قوچی کی دئییل لر سن سن هان ! اگر کیشی لیک تکجه بوغ ساققال ایله دئییل گل 
قاباغا کی قانان سوسوز موشام . اجلین گلیب دي واؤز قانین ایچینده چابالایا جاق سان ..."
صفدر قوچی کی آداملاري نین دالیندا دوروموشدو فورصت دالیجا ایدي تاپانچاسی نین ماشا 
سینی چکسین کی قارتال ین یوگورمه سی و آلیش ین توفنگی نین بیر گؤز قیرپیمیندا سسلن 
مه سی ، اونلاري گیجه لدرکن بیرآن ایچره قانلی و یارالی بدن لر ایله خزان یارپاقی کیمی 
یئره سریلدیلر . آلیش باشا اوچان بیر آوار کیمی ، آیاغینی صفدر قوچو نون سینه سینه باسیب 
توفنگی نین لوله سینی آلنینا یاپیشدیردي . آلیش ژانتی سوروشدو : 
- آغزي نی آچماسان بیر گوالله نن ایشینی بیتیره جه یم . دیل دوداقینی ترپت نامرد . ژانت ین 
باشینا نه گلیب دیر؟ هاردادي ؟..."
صفدر قوچی کی یاراسی نین آغري سی اونو جانا گتیرمیشدي و اؤلوم قورخوسو ، گؤزلرینی 
قان چاناغینا چئویرمیشدي ، دیلی توتار توتماز دئدي 

اجنبی لرین کمپین ده دي. " لئو" آدلی بیر افسرین اَلینده . او آپاراندا بیله سینی اَل سورولمه 
میشدي . آما اونلار بیز دئییلیک کی بیردن بیره و یوخودا اولارکن باشیمیزا تؤکوله سیز . 
اونلارا چیلتیک ده وورانماسان . قویروقلارین آیاقلاسان ، جانینی آلارلار ... اونلار دونیانی 
فیرلاندیریرلار ."
تَر سئل کیمی آلیشین آلنیندان یاغارکن ، یولداشلارا دستور وئردي صفدر قوچونو و اونون 
آداملارینی یاخالاسین لار. سونرادا اؤزو توز کیمی دره نی یوخاري چیخیب گؤزدن ایتدي 

۷

ترجمه فارسی 

�خاتون قلعه � با خانه هاي نقلی و گلی اش ، در ته دره اي که به زیر پا گسترده بود آنچنان 
خاموش می نمود که انگار هنوز ، آفتاب زرد و بی رمق پائیز را توان نفوذ به اندرون کاشانه ها 
باقی نمانده است . اما در وراي سکوتی که از دور، خاتون قلعه را در خود پیچیده بود زنان، 
خواب آلود و کسل در تکاپوي بزك و زیبائی ، با شتاب و حوصله پاي آینه ها نشسته و 
سرخاب و سفیداب هاشان را به تن نمائی ، برگونه هاي زرد و چروکشان می مالیدند. از روزي 
که پاي بیگانه به شهر باز شده بود، کاسبی شان سکه بود و راهروي خانه ها از سربازان اجنبی 
موج می زد.
 تو این گود، صفدر قوچی که سلطان دوزخش می خواندند همه کاره بود و گریز از 
چنگالهاي نارحمش ، کابوسی که هیچ تنابنده اي را خلاصی از آن ممکن نبود. از آن سر خطه 
تا این سرش، از دریاهاي جنوب تا سرحدات کوهسارانش، قاچاق خشخاش و سلاح تو دستش 
بود و با پول بی حسابی که در جیب امنیه ها و سردمداران می ریخت، ردي را از خود بجا نمی 
نهاد. ولی از روزي که آشوب جنگ برخاسته بود و آوازه هاي رهائی ، قدرت پایتخت را به 
زوال برده بود و شاه به دوران رسیده چون نوجوانی با بازیچه هایش سرگرم بود، به سلطانی در 
قلعه کفایت کرده و با بزم عیش و طربی که بر بیگانگان مهیا میکرد، قدرت و مکنتش را می 
افزود. آدمهایش همه مسلح بودند و کمتر کسی در بین آنها یافت می شد که از خراش دشنۀ 
صفدر قوچی ، گونه هاشان شیار نیفتاده باشد. سیه بختان خاتون قلعه را از دیارهاي دوري 
بدانجا کشانده بود و آنها را جز سوز و سازشان با نامرادي ها، چاره و گریزي نمانده بود.
 شیهۀ اسبان که بلند گردید، چالاك و سریع ، سواران بر فراز دره و بامها سنگر گرفتند و 
آلیش با قارتال اش سواره به زیر آمد و شلیک تفنگش هواي سحرگه را با بوي باروت انباشته 
کرد.هراس بر دلها سایه انداخت و درب خانه ها یک به یک به روي کوچه ها بسته شد. فریاد 
پرخشم آلیش ، چون نعرة رعب الود را دان افسانه ها، از هر بام و کاشانه اي تو دوید و قارتالبا کفی که بر دهانش ماسیده بود، همصدا با آلیش شیهۀ زنان به روي دوپایش جست زد و با 
افسارش که در دست آلیش فشرده می شد، در برابر خانه اي از تکاپو باز ایستاد. با قنداق 
تفنگ آلیش، درها به روي پاشنه ها چرخیدند و صدایش بی مهابا اوج گرفت:
ـ � بی چشم و رویان را رغبت دیدارم نیست. زن ها در خفا ماندنی اند. نشان صفدر را بلند بر 
زبان آورید و در نانجیبی هاتان غوطه خورید که آفتاب نیز ، از شرم دیدارتان ، فروغش را از 
شما دریغ داشته است.�
جست و خیزي که به دروبام عمارت سفید ته کوچه مشهود بود، آلیش را بدانسو کشاند و با 
یورشی برق آسا، رگبار گلوله هایش درب و دیوار را از شکافهاي عمیق پر کرد. از پشت 
قارتال که پائین پرید با ضربه اي سخت، در را از هم گشود و به داخل عمارت پا گذاشت 
مردي دید با سبیل هاي از بنا گوش دررفته و هیکلی زمخت که یارانش چون نگینی او را در 
میان گرفته بودند. اما سواران که بر پشت بامها سنگر گرفته بودند مجال هرگونه عکس العمل 
را از آنها ربوده بود و آلیش در حالیکه پیش می رفت غرّید:
ـ " صفدر قوچی " که می گویند توئی هان! اگر مردي تنها به ریش و سبیلت نیست، گامی به 
جلو بگذار که خونت را تشنه ام و دودمانت را دود خواهم کرد. زن به مزد قواد ، اجلت سر 
رسیده و در خونت دست و پا خواهی زد نامرد.�
صفدر قوچی که پشت سر آدمهایش ایستاده و در کمین فرصتی بود تا ماشۀ تپانچه اش را 
بچکاند ، به یکباره هجوم قارتال را دید و شلیک بی امان گلوله هایی که از تفنگ آلیش بیرون 
می جهیدند و پیکر خونین خود و یارانش را که چون برگ خزان بر زمین می غلطیدند و مجال 
حرکت از آنها گرفته شده بود و هر کدام با پاهائی که خون از آنها فواره میزد زار می زدند. 
آلیش چون آواري که بر سر فرو ریزد ، پا بر سینۀ صفدر نهاد و لولۀ تفنگش را بر پیشانی اش 
چسباند . آلیش از ژانت پرسید:
ـ � دهان وانکنی با یک گلوله حرامت خواهم کرد. لب بجنبان نامرد. ژانت را چه شده است؟ 
کجاست؟�

صفدر قوچی که از درد زخمش به خود می پیچید و هراس مرگ ، چشمانش را از خون 
پرکرده بود، با کلماتی بریده که به سختی از حلقومش بیرون می جهید به زبان آمد:
 ـ « تو کمپ اجنبی هاست. افسري " لئو " نام دیشب آمد بردش. دست نخورده تحویلش 
دادیم. اما اونا دیگه من نیستم ، تلنگري هم نمی توانی بزنی! پا روي دمشان نهی ، سر به تنت 
نمی ماند ... دنیائی را به زیر یوغشان دارند.»
آلیش که سیل عرق از پیشانی اش می چکید به یارانش در عمارت ، جاي سوزن انداز 
نگذاشته بودند فرمان دستگیري و جلب صفدر و آدمهایش را داد و بسان برق ، به روي قارتال 
جهید و در غباري که برفراز دره به چشم می خورد از نظرها غیب گردید.