بالاجا قارا بالیق صمد بهرنگی
چیلله آخشامی ایدی. قوجا باليق دریانین دیبینده نوه نتیجه لرینی اطرافينا توپلاییب اون لارا ناغیل دانیشیردی:
- بیری وار ایدی. بیری یوخ ایدی. بیر بالاجا قارا بالیق وار ایدی. او آناسی ایله بیرلیکده کیچیک بیر آرخدا پاشاییردی. آرخین سويو دره یه آخيردی. بالاجا قارا باليقلا آناسینین بیر قارا داشین دالیندا, يوسون لارین آراسیندا ائولری وار ایدی، آنا و بالا سحردن آخشاما قدر بیربیری نین دالينا دو شوب اوزور, هردن باشقا باليقلارا قوشولوب سرعتله بالاجا بیر یئرده گزیشیر و گئری قاییدیردیلار. قارا بالیق آناسینین بیرج سی ایدی.
بیر نئچه گون ایدی کی, او, فیکره دالير, از دانی شیردی. كونوا سوز و تنبل-تنبل او طرف بوطرفه گئدیر, گیری قاییدیردی. چوخ واخت آناسین دان خئیلی گئری قالیردی. آناسی اولجه ائله بیلیردی کی س ادجه اولاراق بالاسینین کئفی یوخدورو بو کنفسیزلیک تئزلیکله کئچیب گئده جکدير. لاکين... دئمه, بالاجا باليغين دردی واریمیش ...
بیر گون سحر تئزدن. گونش دوغمامیش. بالاجا باليق آناسینی یوخودان اویادیب:
آناجان. دئدی, سنه بير نئچه کلمه سؤزوم وار
ائه, سن ده واخت تاپدین! دانیشماغی سوترایا ساخلا. یاخشی اولار کی, گزمه یه چیخاق, دئیه آنا بالیق گؤزلرینی اوووشدوردو و اسندی
-يوخ, آناجان, من داها بئله گزمه یی ایستمیرم. گرک بوردان گئدم, دئیه بالاجا باليق اعتراض
ائتدی.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\
آناسی حیرتله اونا باخيب سوروشدو
-دوغوردان گئتمک ایستییرسن ?
بلی, آناجان, حؤکمن گئتمه لییم
آخی. الاقارانلیقدا هارا گئتمک ایستییرسن ?
ایستگیرم؛ گئدیم گؤروم, آرخ هارادا قورتاریر. بیلیر ستمی, آناجان, اوزون مدت دیر کی فیکیرله شیرم, گؤره سن آرخ هارادا قورتارير ? اما ایندییه قدر بیر نتیجه به گله بیلمه میشم.
دونن گئج دن گؤزومو يومماییب هر شئیی گؤتور - قوی ائتمیشم. بئله قراره گلمیشم کی, اوزوم گئدیب آرخین قورتاراجاغینی تاپیم. بیلمک ایستیرم باشقا يئرلرده نه وارو نه یوخ...
- من ده او شاق اولاندا بئله فیکیرلره دو شمو شم, بالاجان! آرخین نه اولی وارو نه آخیری. ائله گؤردویون نه وار سا اودور. آرخ همیشه آخیر و قورتارمیر.
-يوخ, آناجان, بئله دئییل. هر شئيين آخیری وار. مثلا, گئجه سونا چاتیر, هفته, آی, ایل ... مگر بونلارین سونو اولمور? |
بالاجا قارا بالیغین قیزیشدیغینی و دیل آغیزا قویماییب دانیشديقينی گورن آنا بالیق دئدی:
بوش بوش سؤزلری بیر کنارا قوی, دور گزمه یه چیخاق، ایندی دانیشماق یوخ و گزیب دولانماق واختی دیر
-يوخ, آنا, من بئله گزینتیله ردن یورولموشام. بوردان اوزاقلاشماق و باشقا يئرلرده نلر اولدوغونو بیلمک ایستیرم. بیردن ائله بیلهر سن کی بونلاری منه کیم سه اویردیب, یوخ, آنا, چوخدان بو فیکره دو شمو شم. البته, اوندانبون دان چوخ شئیلر اویرنمیشم. مثلا, بونو باشا دوشموشم کی. باليقلارین چوخو حیات لارینی بوش - بوشونا کئچیردیکلرین دن کیلئیله نیرلر. دایم آه ناله ائدیر, هر شئیدن شیكایه تله نیرلر. بیلمک ایستیرم گؤروم حیات ائله بیر قاریش یئرده او یان بو یانا گئدیب قاييتماقدانمی. قوجالیب هئچ نه گؤرمه مکدنمی عبارت دیر. یوخسا باشقا دونیا دا مؤوجوددور?
- بالاجا, دلی او لویسان دونیا! دونیا! او باشقا دونیا نه دئمکدیر دونيا ائله همین دونیادیر کی بیز یاشییريق حیات دا کی. ائله گؤردویون یاشاییشدان عبارت دیر؟
بو زامان ایری بیر بالیق اونلارین ائوینه یاخینلاشدی
- قونشو, دندی, اوشاقلا نیین اوستونده بئله هؤجتله شیرسن? دئیه سن, بو گون گزمک فیکرینیز یوخدور ?
آنا باليق قونشونون سسینی ائشیدیب جاواب وئردی:
-گؤره زمانه نئجه دییشیب ?! اوشاقلار اوز آنالارينا جيب جيب اويرتمه یه باشلاییب لار
نئجه مگر
دئیه قونشو ایری بالیق سوروشدو.
-گؤر بو جیرت دان هارالارا گئتمک ایستيير ?! هئی دئییر کی ایستیرم گئدیم گؤروم دونیادا نلر اولور ? نه بیلیم آخماق - آخماق سؤزلر!
قونشو ایری بالیق:
بالاجا,دئدی,دئ گوروم سن نه واخت دان بئله فیلوسوف و عالیم اولوبسان کی. بیزیم خبری میز یوخدور ?
بالاجا باليق دئدی:
- خانیم, من بیلمیرم سیز عالیم, فیلوسوف نیه دئییرسینیز ? هر گون تکرار اولونان جانسیخیجی گزینتیله ردن جانا دویموشام. بئله یوروجو حیاتی داها داوام ائتدیرمک ایستمیرم. ایستمیرم کی, بیر ده گؤزومو آچاندا گؤروم سیزین کیمی قوجالمیشام, اوزو ده گؤز قولاق لاری باغلى باليقلار کیمی قالمیشام
قونشو باليق:
وای,-دئدی,-گؤر بو نلر دانیشیر ?
آنا بالیق دیللهندی :
-هئچ دوشونمهزدیم یی, بیر دنه اوشاغیم اوال, او دا بئله چیخا بیلمیرم, باالمین قوالغینی ییم دولدوروب...
باالجا بالیق دئدی:
-هئچ یس منیم قوالغیمی دولدورماییب. آنالماق اوچون منیم اوزومون آغلیم, گؤرمی اوچون ده گؤزوم وار
قونشو بالیق باالجا بالیغین آناسینا دئدی:
باجی, او پیچ-پیچ دانیشان ایلبیز یادیندادیرمی?-یاخشی یادیما سالدین, یادیمدادیر تئز-تئز اوشاغیمین یانینا
گلردی. گؤروم اونو گورباگور اولسون
باالجا بالیق دئدی:
-بسدیر, آنا او, منیم دوستوم ایدی
-بالیقال ایلبیزین دوستلوغونو ائشیتمهمیشدیی, بونو دا ائشیتدیی
باالجا بالیق :
- من ده بالیقالرال ایلبیزین دوشمهن یلییینی ائشیدمهمیشدیم اما سیز او بی ارهنین باشینی یئدینیز -دئدی.
قونشو دیللهندی:
- بو, یئ میشین صحبتیدیر.
- یئ میشی سیز اوزونوز یادا سالدینیز
آناسی دئدی:
- ائله اولمهلی ایدی مگر اوتوروب-دوروب نلر دانیشدیقالری یادیندان چیخیب?
- اوندا منی ده اولدورون چون ی من ده اونون دئدی لرینی دئییرم,-دئیه باالجا بالیق گیلئیلهندی.
آخیر یی, نه با شینیزی آغریدیم, سس-یویون سدا سی با شقا بالیقالری دا اورایا چ یب گتیردی. باالجا بالیغین
سؤزلری هامینی اسبیلهشدیرمیشدی. قوجا بالیقالر بیر-بیر صحبته قاریشیب باالجا بالیغا آجیقالندیالر:
-ائله دوشونورسن یی, سنه رحم ائدریی?
-بیر قوالقبورماسی بسدیر
باالجا قارا بالیغین آناسی اونالرا مقاومت گؤستردی:
-ینارا چ یلین اوشاغیما توخونمایین
بو زامان بالیقالردان بیر باشقاسی باالجا بالیغین آناسینا دئدی:
-خانیم, اوشاغینی الزیمینجا تربییهلهندیرمهدییین اوچون عذاب چ مهلیسن
قونشو بالیق سؤزه باشالدی:
-سیزینله قونشو اولدوغوما خجالت چ یرم
باشقا بیر بالیق دیللهندی:
-نه قدر یی, بو ملونون ایشی... گؤندرک قوجا ایلبیزین یانینا.
بالیقالر باالجا بالیغی توتماق ای ستدیلر. دوستالری اونو تهلویهدن اوزاقال شدیردیالر. آنا سی باش گؤزونه دؤیور,
آغالییر و دئییردی:
-اهلل, سن ساخال اوشاغیم علیمدن گئدیر. نه ائدیم? باشیما هارانین داشینی سالیم.?
باالجا بالیق دئدی:
-آناجان, منیم اوچون آغالما, گئریده گالمیش بو قوجا بالیقالرین حالینا آغال.
بالیقالر یئربیئردن چیغیردیالر:
-تحقیر ائلمه
-گئت سونرا پئشمان اولسان, داها بیزدن اینجیمه
-بونالر جاوانلیق عالمتیدیر. گئتمه
-بوراالرین نیی پیسدیر?
-باشقا دونیا یوخدور دونیا ائله گؤردویون بو دونیادان عبارتدیر. قاییت
-آغلینی باشینا ییغیب گئتمیدن ایمتینا ائتسن, اوندا بیلهریی یی, دوغوردان دا باشا دوشن بیر بالیقسان
-بیز سنه اویرشمیشیی, گئتمه
آنا بالیق دولوخسوناراق دیللهندی:
- منه رحمین گلسین, باال گئتمه
باالجا بالیق اونالرین دئدی لرینه ائتینا ائتمهدن اوزاقالشیییدی. همیاشییییدالریندان بیر نئچسیییی اونو آرخین
گؤلمهچیه تؤیولن یئرینه قدر اوتوروب گئری دؤندولر. باالجا بالیق دوستالریندان آیریالریهن دئدی:
-گؤروشنه قدر, دوستالر منی اونوتمایین
دوستالر:
-هئچ اونوداریقمی? سیین بیزی ق لت یوخوسییوندان اویاتدین. بیزه ائله شییئیلر اویرتدین یی, هئچ یوخوموزا دا
گیرمهزدی. گؤروشنه قدر, عقللی و جسور دوست -دئدیلر.
باالجا بالیق شییرریمنان آشیاغی سیوروشیوب آرخا نیسیبتن سیویو چوخ اوالن گؤلمهچیه دوشیدو. اولجه اوزونو
ایتیردی. سیییونرا اوزمهیه و گؤلمهچده دوالنماغا باشیییالدی. باالجا بالیق بو واختادک بو قدر سیییویون بیر یئره
ییغیشدیقینی گؤرمهمیشدی. سودا مینلرله چؤم قویروق گزیرشیردی. باالجا بالیغی گؤرن ییمی اونو مسخرهیه
گویدوالر:
- بیر بونون تحر-تؤورونه باخ سن نه مخلوقسان?
باالجا بالیق آنی اوالراق فی یرلهشیب:
-خاهیش ائدیرم, تحقیر ائتمهیین,-دئدی,-منیم آدیم باالجا بالیقدیر. سیز ده آدینیزی دئیین, تانیش اوالق
چؤم بالیقالردان بیری دئدی:
-بیز بیر-بیرریمیزی “ چؤم قویروق “ چاغیریرییق.
او بیریلری یئردن دئدیلر:
- اصلیمیز, نجابتیمیز وار.
-دونیادا بیزدن گؤزلی تاپیلماز سنین ییمی یؤندمسیز دئییلیی
باالجا بالیق اونالرا بئله جاواب وئردی:
سییییزین بو قدر خودپسیییند اولدوغونوزو بیلمیردیم. اما نادانلیق اوزوندن بئله دانیشیییدیغینیز اوچون سییییزی
باغیشالییرام.
چؤم قویروقالر سسلهندیلر:
-دئمهلی بیز نادانیق?
-نادان اولما سایدینیز با شا دو شردینیز یی, هر یس اوچون اوز تحر-تؤورو خو شدور. اللها شویور, سیزین هئچ
آدینیز دا اوزونوزون و دئییل.
چؤم قویروقالر اول اسبیلهشدیلر. سونرا باالجا بالیغین حاقلی اولدوغونو گؤروب سؤزلرینی دییشدیلر.
-سیین اوزونو ناحاق یئره یوروسییان,-دئدیلر,-بیز سییحردن آخشییاما قدر دونیانی گزیریی, اما اوزوموزدن, آتا و
آنامیزدان, سایسیز-حسابسیز باالجا قوردالردان, بؤج لردن باشقا هئچ کسی گؤرموروک.
باالجا بالیق سوروشدو:
-سیز یی, گؤلمهچدن قیراقا چیخا بیلمیرسینیز, دونیانی گزیب دوالنماکدان نئجه دم وورا بیلهرسینیز?
چؤم قویروقالر تججوبلهندیلر:
- مگر گؤلمهچدن باشقا دا اوزگه دونیا وار?
بس نئج? اوزونوز فی یرلهشین, گؤرون یاشادیغینیز سو هاردان آخیب و سودان یناردا نلر وار?
-سییودان قیراقدا دا یئر اوالر? بیز ایندییه قدر سییودان باشییقا هئچ یئری گؤرمهمیشیییی. ها, ها, ها سیین دلی
اولوبسان, نه دیر?
باالجا قارا بالیغی دا گولمی توتدو. فی یرلهشدی یی, چؤم قویروقالری باشا سالمادان چیخیب گئتسین . سونرا
بئله قراره گلدی یی, اونالرین آناالری ایله ده بیر-ای ی یلهمه دانیشسین.
-آنانیز هارادادیر?
بو زامان قورباغانین گور سسییی اونو دی سیییندیردی. قورباغا گؤلمهچنین قیراغیندایی, ایری داشییین اوسییتونده
اوتورموشدو. سویا باش ووردو, گلیب بالیغین قارشیسیندا دایاندی:
من بورادایام, -دئدی, -قوللوق?
-مؤحترم خانیم, سالم
-ائی اصل-نجابتسیز ووجود نه الالملیی ائدیرسن? بونالری اوشاق گؤروب آخماق-آخماق دانیشیرسان? بیر بئله
عومور ائلمیشم, گؤرموشم یی, دونیا ائله بو گؤلمهچدن عبارتدیر.
یاخشی اوالر یی, ایشینین دالیسینجا گئدهسن, منیم اوشاقالریمی یولدان چیخارمایاسان.
-یوز ایل ده عومور ائلسن, یئنه گئری قالمیش, نادان قورباغا ییمی قاالجاقسان
قورباغا حیر صلندی و باالجا قارا بالیغین او ستونه جومدو. بو زامان گؤلمهچنین دیبی بیر-بیرینه قاری شدی. باالجا
بالیق آ لدیغی ت اندان دیغیرال ندی, اوزونو درهدن آ خان ائنلی آر خدا گؤردو. دره ایری-اویرو ا یدی. داغین
باشیییندان باخاندا درهنین سییویونو ائنلی, آغ ایپه اوخشییاتماق اوالردی. درهنین بیر یئرینده داغدان قوپوب آرخا
دو شموش ایری بیر داش سویو ای ی یئره بؤلوردو. ایری بیر یرتن له ده قارنینی دا شا سؤی می شدی. گونه شین
هرارهتیندن لذظت آلیر, سویون ت ینده اووالدیغی قورباغانی یئین ایری, یومورو خرچنگه تاما شا ائدیردی. ائله بو
آن اورادان اوزوب یئ می ایسیییتین باالجا بالیغین گؤزلری خرچنگه سیییاتاشیییدی. او, برک قورخدو و اوزاقدان
خرچنگه سالم وئردی. خرچنگ باالجا بالیغی گؤرونجه:
-نه ادبلی بالیقسان, -دئدی, -گل قاباغا. باالجا, گاباغا گل
باالجا بالیق:
-من دونیانی گزمهیه گئدیرم,-دئیه خرچنگه جاواب وئردی, جانابینیزین یئمینه چئویریلمی ایستمیرم
-نییه بئله بدبینسن, قورخاقسان, باالجا بالیق?
-نه بدبینم, نه ده قورخاق. گؤردویلریمی دئییرم.
- چوخ یاخشیییی, ایندی دئ گؤروم گؤزلرین نه گؤردو و عقلین نه یسیییدی یی, سییینی اووالیاجاغیمی خیالینا
گتیردین?
-اوزونو بیلمهمزلییه وورما
بیلیرم, قورباغانین حریتلرینه ای شاره ائدیر سن. الپ او شاق سانمیش یی, بابا قورباغاالرال آرام اولمادیغی اوچون
اونالری اووالییرام. اونالر ائله خیال ائدیرلر یی, دونیانین یئگانه مخلوقالریدیالر و هامیدان خوشیییبختدیلر.
ایستییرم اونالری باشا سالم یی, دونیا ییمین الینددیر. سن ایسه قورخما, قاداسی گل قاباغا. قورخما, گل
خرچنگ بو سؤزلری دئییب یانالرینی باسا-باسا باالجا بالیغا طرف یئریدی.
خرچنگ ائله گولمهلی یئریییردی یی, بالیغی ایختییارسیز اوالراق گولمی توتدو.
-آی یازیق,-دئدی,-سن هئچ یئریمهیی ده باجارمیرسان. هاردان بیلیرسن دونیا ییمین الینددیر?
باالجا بالیق خرچنگدن آراالندی. بو زامان سویون اوزرینه یؤلگه دوشدو. گؤزلهنیلمز ضربهدن خرچنگ سندلهیه-
سندلهیه سویون دیبینه باتدی. خرچنگی بو حالینی گؤرن یرتن لهنی گولمی ائله توتدو یی, آز قالدی سوروشوب
سویا دوشسون. خرچنگ ایسه آرتیق سویون اوزونه چیخا بیلمهدی.
باالجا بالیق گؤردو یی, سیییویون یناریندا باالجا بیر چوبان دایانیب اونا و خرچنگه تاماشیییا ائدیر. قویون-یئ ی
سوروسو ده سویا یاخینالشدی. ”مه-مه به-به “ سسلری درهنی باشالرینا گؤتوردو.
باالجا بالیق سورونو سو ای یب قورتارانا قدر گؤزلهدی. سورو گئدندن سونرا یرتن لهنی سسلهییب:
-یرتن لهجان,-دئدی,-من آرخین قورتاراجاغینی آختارماغا گئدن باالجا قارا بالیغام. سییین بیلی لی, لیالی
حیوانسان. بونا گؤره ده سندن بعضی شئیلری سوروشماق ایستییرم.
-خطرین هر نه ایستییر, سوروش.
-یولدا منی نره بالیقال, ساققا قوشو ایله, بالیقودان قوشال چوخ قورخودوبالر. بونالر حاقیندا بیر شئی بیلیرسنسه
منه دئ
یرتن له دئدی:
-نره بالیقالر و بالیقودانالر بو طرفلرده تاپیلمازالر. خو سو سیله نره بالیقالر. چون ی اونالر دنیزده یا شاییرالر. اما
ساققا قوشونا ائله بو هندورده راست گلمی اوالر. مباده آلدانیب ییسهسینین ای ریسینه گیرهرسن.
- ییسه نه دیر? -باالجا بالیق اونون سؤزونو یسیب سوروشدو.
ساققا قو شونون بوغازینین آلتیندا خئیلی سوتوتان یی سه وار. بزن تجروب سیز, خام بالیقالر سودا اوزن قو شون
ییسهسینه گیریب بیرباشا قارنینا گئدیرلر. ساققا قوشو توخ اوالندا بالیقالری ییسهسینده احتیاط ساخالییر.
-دئمهلی, اونون قارنینا گئدندن سونرا خالص اولماق اوچون چاره یولو یوخدور?
-یوخدور. یی سهنی پارچاالماقدان با شقا هئچ بیر یول یوخدور. سنه بیر خنجر وئرهرم. ساققا قو شونون چنگینه
دوشنده دئدیییم ییمی ائدرسن.
یرتن له قایادایی یاریغا سورونوب خنجرله قاییتدی. باالجا بالیق خنجری آلیب دئدی:
-یرتن له, سن چوخ مئهریبانسان, بیلمیرم سنه نئجه تش ور ائدیم?
-جانیم, تش ور نیه الزیمدیر, منیم بئله خنجریم چوخدور, سنین ییمی عقللی بالیقالرا باغیشالییرام.
-مگر مندن قاباق دا بورادان یئ ن اولوب?
--چوخالری یئ یب. ایندی اونالر اوزلری اوچون بؤیوک دسته دوزلدیبلر...
یرتن له بونالری دئییب قوالغینی داشدایی یاریغا دایادی:
-دی, ساغ اول,-دئدی,-باالالریم یوخودان آییلدیغی اوچون گئتمهلییم.
یرتن له یاریغا گیردی. باالجا بالیق ایسیییه چارهسییییز قالیب یوال دوشیییدو. هئی اوز-اوزونه سیییوال وئریردی:
”دوغوردانمی آرخ دنیزه تؤیولور? سیییاققا قوشیییون گوجو ائله منه چاتسیییین? بالیقودان قوشیییون بیزیمله نه
دوشمهن یلییی وار? “
باالجا بالیق اوزه-اوزه گئدیر و فی یرلهشیییردی. یولبویو تزه شییئیلر گؤرور, اویرنیردی. شییاللنین باشییی اوسییته
آخماسیندان هزز آلیر, یئنیدن اوزوردو. یورهیینده گونهشین هرارهتینی حیسس ائدیر و مؤح ملهنیردی.
او, سونرا ائله بیر یئره چاتدی یی, بورادا دره ائنلهنیر, سو ای سه یوللوقالرین آرا سیندان آخیب گئدیردی. باالجا
بالیق سویون چوخالماسیندان لذظت آلیردی. خئیلی گئدندن سونرا او, چوخلو بالیغا راست گلدی. آناسیندان
آیریالندان بری بالیق گؤرمهمیشدی. بیر نئ ه ریزه بالیق اونو دؤوریه آلدی و سوروشدو:
-ائله بیل قریبسینیز?
بلی, قریبم. اوزاق یئردن گلیرم.
ریزه بالیقالر دئدیلر:
- هارا گئتمی فی ریندسن?
-آرخین قورتاردیغی یئری تاپماغا گئدیرم.
- هانسی آرخین?
-بیز بونا آرخ یوخ, چای دئییریی.
باالجا بالیق هئچ نه دئمهدی. ریزه بالیقالردان بیری دیللهندی:
-خبرین وار یی, ساققا قوشو یولو یسیب?
-خبریم وار, بیلیرهم...
باشقا بیر ریزه بالیق سوروشدو:
-اونو دا بیلیرسن یی, ساققا قوشونون نه گئنیش ییسهسی وار?
-اونو دا بیلیرم.
-بونالری بیله-بیله یئنه گئتمی فی ریندسن?
-بلی, بوتون بونالری بیلیرم و گئتمهلییم.
بالیقالر آراسییییندا سیییس یاییلدی یی, اوزاق یولالردان گلمیش باالجا قارا بالیق چایین قورتاراجاغینی تاپماق
ایستییر و ساققا قوشوندان دا قورخمور.
ریزه بالیقالردان بیر نئچسیی باالجا قارا بالیقال گئتمی ایسیتدی, الیین بؤیویلرین قورخوسیوندان سیسیلرینی
چیخارتمادیالر. حتی اونالرین بیر نئچسی باالجا قارا بالیغا یاناشیب قیمیلداندی.
-ساققا قوشو اولماسایدی, بیز ده سنینله گئدردیی...