در زبان تورکی، برخی کلمات مرکب و اصطلاحاتی وجود دارد که از ترکیب اسمِ یک عضو بدن با یک قید یا صفت به وجود آمده و در بیشتر موارد معنا و مفهومی متفاوت از معنای اجزای تشکیل دهنده‌اش دارد.

۱) اَلی دُولو (دست پُر)
۲) اَلی اوزون (متجاوز)
۳) اَلی دالێ (فقیر)
۴) اَلی اَیری (دزد)
۵) اَلی یۆنگۆل (بابرکت)
۶) اَلی آغیر (بی‌خیر و برکت)
۷) اَلی بوش (بیکار)
۸) اَلی سولو (ماهر، کاربلد)
۹) اَلی آچێق (دست و دل باز)
۱۰) آل آیاق‌سێز (دست و پا چلفتی)
۱۱) دێرناقسێز (بی‌انصاف، خسیس)
۱۲) قولاغی تۆکلۆ (متحجر، خرافاتی)
۱۳) قارنێ زێغلێ (حسود)
۱۴) قێچێ اوزون (کسی که یک جا بند نمی‌شود)
۱۵) دیلی اوزون (زبان دراز)
۱۶) قورساق‌سیز (کم صبر و تحمل)
۱۷) جێرت قوز (کسی که زود از کوره در میرود)
۱۸) گؤنۆ قالێن (نفهم، لجباز)
۱۹) باشێ آلچاق (بی‌آبرو، گناهکار)
۲۰) باشێ داشلێ (بدبخت، بیچاره)
۲۱) باشێ اوجا (سربلند)
۲۲) اَتی آجێ (آدم نچسب)
۲۳) آل یاناق (خونگرم)
۲۴)بؤیۆک باش (کلّه گنده)
۲۵) باشێ سویوق (بی‌قید، بی‌تفاوت، بی‌دقت)
۲۶) باشێ اآشاغی (محجوب، سر به زیر)
۲۷) بوینو بۆکۆک (بیکس، یتیم)
۲۸) بورنو هاوالێ (پرفیس و افاده) 
۲۹) گؤدن‌سیز (ندید بدید، نامعقول)
۳۰) آلنی آچێق (روسفید، کار درست)
۳۱) اۆزۆ قره (روسیاه)
۳۲) گؤزۆ قره (عزیزِ دل)
۳۳) شور گؤز (هیز)
۳۴) گؤزۆ دار (بدخواه، پخیل)
۳۵) گؤزۆ توخ (بی‌نیاز)
۳۶) گؤزۆ آج (طمعکار)
۳۷) آغزێ بۆتۆن (رازدار)
۳۸) آغزێ آچێق (متعجب)
۳۹) آغزێ پوزوق (فحاش)
۴۰) آغزێ چێرێق (سخن چین)
۴۱) بوینو یوغون (ظالم، گردن کلفت)
۴۲) کال بئیین (نفهم)
۴۳) قوش بئیین (کم عقل)
۴۴) قلبی قره (متعصب شدید)
۴۵) اۆرگی صاف (ساده دل)
۴۶) دیلی آجێ (کسی که زبانش تلخ است)
۴۷) قارنێ یێرتێق (سخن چین)
۴۸) اَنگی بوش (پرحرف)
۴۹) اۆزۆ قێرمێزی (بی‌حیا)
۵۰) دیلی پؤتمۆش (کسی که زبانش اختلاف می‌ندازد)