50 ضرب المثل ترکی با معادل فارسی

آتالار سوزو

تولکویه دئدیلر هانی شاهدون دئدی قویروغوم.
«به روباهه گفتن شاهدت کیه؟ گفت: دمبم.»

ظالمین رشته اقبالینی بیر آه کسر
مانع رزق اولانون رزقنی الله کسر.
یک آه رشته اقبال ظالم را قطع می‌کند. خداوند رزق کسی را که مانع رزق مردم بشود، قطع می‌کند

هرکیم ائششه ک اولدو سنده پالانی اول
هرکس الاغ شد، تو پالان.

هاردا آشدی، اوردا باشدی
هر جا آش هست، آنجا سر هم است.

اوزو یئخئلان آغلاماز
خود کرده را تدبیر نیست

یاغ یؤغورتداندی، یؤغورت یاغدان
کره از ماست بعمل می‌آید و ماست از کره.

بش بارماغ بشیده بیر اولماز
پنج انگشت برابر نیستند

داغدان گلیپ باغداکى نى قوور
از پشت کوه آمده و می‌خواهد کسى را که در باغ است بیرون کند. (یعنی مهمان آمد صاحبخانه را بیرون کرد).

ایش قالسا اوستونه قار یاغار
کار امروز را به فردا مسپار

ضرابخانا آچمامیشام
ضرابخانه باز نکرده‌ام. (سر گنج ننشستم)

قورخان گوزه چوب دوشه ر
از هر چی بترسی، سرت میاد

ریحان مرزه کردیسینه گتمیرکی
به کرت و باغچه ریحان مرزه که نمی‌رود. یعنی: این کار مشکلاتی هم دارد، جشن و ضیافت که نیست.

زحمت سیز بال دادانمازسان
نابرده رنج گنج میسر نمیشود

رشوه جهنمی ایشیقلاندیرار
رشوه جهنم را درخشان می‌کند. رشوه خوار ها در جهنم بسیارند

ایلان هر یئره ایری گدسه، اوز یوواسینا دوز گدر
مار هر کجا که کج بره، خونه خودش راست میره

لای لای بیلیرسن نیه یاتمیرسان؟
اگر لالایی بلدی چرا خوابت نمی‌برد؟

آتاسئنا خئیئری اولمایان کیمه خئییری اولار؟
کسی که به پدرش خوبی نمیکند به چه کسی خوبی میکند

حق الی بیکار قالماز، گئژ کسر، کارلی کسر
دست حق بی‌کار ننشیند. دیر می‌برد اما خوب می‌بُرد.

بوغدا بوغدادان بیته ر
گندم از گندم بروید جو از جو

هر نه اکیرسن، اونودا بیچیرسن
هرچه بکاری همان را درو میکنی

شاهدده ایمان یوخ، بیگ ده عدالت
زیبا رویان ایمان ندارند و پادشاهان عدالت ندارند

فیلین بیر فکری وار، فیلبانین مین
فیل یک آرزو دارد و فیلبان هزار آرزو.

وارلی گئیه نده دییه رلر موبارکدیر ، یوخسول گئیه نده دییه رلر هاردان تاپدین ؟
شخص پولدار بپوشد ( می‌گویند) مبارک باشید، فقیر بپوشد ، از کجا ، آورده؟

هرکس ساغ اولسون اوزونه
هرکس باید به خود متکی باشد و از دیگران انتظار نداشته باشد

هوشون منبرده اولسون
فکرت پیش منبر باشد. دقت کن و خوب گوش بده.

هر زادئن تزه سی، دوستون کوهنه سی
هر چیز تازه اش خوب است دوست کهنه اش

چال سووا ایچ
بگذار در کوزه و آبش را بخور.

بیر تیکه نی بیلمه ین، مین تیکه نیده بیلمز
کسی یک خوبی را که در حقش شده نفهمد هزار خوبی دیگر را هم نخواهد فهمید

چرچى کیسه سینده کین ساتار
پیله ور آنچه را که در کیسه‌اش دارد، می‌فروشد.

آلله بیر قاپینی باغلاسا، آیری قاپی آچار
خدا گر ز رحمت ببندد دری زرحمت گشاید در دیگری

آغزیوا باخ تیکه توت
به اندازه دهانت لقمه بردار

کورآللاهدان نه ایستر، ایکی گؤز بیری ایری بیری دوز
کوراز خدا چی می‌خواد؟ دو تا چشم، یکی کج، یک سالم.

زیانئن یارسئندان قایئتماق قازانجدئر
ضرر را از هر کجا بگیری نفع است

بش بارماغ بشیده بیر اولماز
پنج انگشت برابر نیستند

چوخ یاشایان چوخ بیلمز، چو گزه ن چوخ بیلر
کسی که زیاد عمر کند زیاد نمیداند، کسی که زیاد سفر کند زیاد میداند

ایش قالسا اوستونه قار یاغار
کار امروز را به فردا مسپار

چالما قاپیمی ، چالار لار قاپینی
درم را نکوب، در تو را هم می کوبند

زحمت سیز بال دادانمازسان
نابرده رنج گنج میسر نمیشود

آج قارین ، آجی آیران
شکم گرسنه، دوغ تلخ

آغزیوا باخ تیکه توت
به اندازه دهانت لقمه بردار

ایتین ایاغیندان تیکان چیخاردیر
از پای سگ خار در می‌آورد.


ایری اوتوراق دوز دانیشاق
کج بشین، راست صحبت کن.

ایشله ین دمیری، پاس باسماز
آهنی که کار کند زنگ نمی زند

اوزو به زکلی ، ایچی ته زکلی
صورت بزک شده، داخلش کود ،پِهِن

آتالار


با اجازه استاد عزیز

50 ضرب المثل ترکی با معادل فارسی

ضرب المثل های زیبای ترکی با ترجمه فارسی

تولکویه دئدیلر هانی شاهدون دئدی قویروغوم.
«به روباهه گفتن شاهدت کیه؟ گفت: دمبم.»

ظالمین رشته اقبالینی بیر آه کسر
مانع رزق اولانون رزقنی الله کسر.
یک آه رشته اقبال ظالم را قطع می‌کند. خداوند رزق کسی را که مانع رزق مردم بشود، قطع می‌کند

ضرب المثل ترکی مشهور با معادل فارسی

هرکیم ائششه ک اولدو سنده پالانی اول
هرکس الاغ شد، تو پالان.

هاردا آشدی، اوردا باشدی
هر جا آش هست، آنجا سر هم است.

اوزو یئخئلان آغلاماز
خود کرده را تدبیر نیست

یاغ یؤغورتداندی، یؤغورت یاغدان
کره از ماست بعمل می‌آید و ماست از کره.

ضرب المثل قدیمی ترکی

بش بارماغ بشیده بیر اولماز
پنج انگشت برابر نیستند

داغدان گلیپ باغداکى نى قوور
از پشت کوه آمده و می‌خواهد کسى را که در باغ است بیرون کند. (یعنی مهمان آمد صاحبخانه را بیرون کرد).

ایش قالسا اوستونه قار یاغار
کار امروز را به فردا مسپار

ضرب المثل های ترکی

ضرابخانا آچمامیشام
ضرابخانه باز نکرده‌ام. (سر گنج ننشستم)

قورخان گوزه چوب دوشه ر
از هر چی بترسی، سرت میاد

ریحان مرزه کردیسینه گتمیرکی
به کرت و باغچه ریحان مرزه که نمی‌رود. یعنی: این کار مشکلاتی هم دارد، جشن و ضیافت که نیست.

ضرب المثل های زیبای ترکی

زحمت سیز بال دادانمازسان
نابرده رنج گنج میسر نمیشود

رشوه جهنمی ایشیقلاندیرار
رشوه جهنم را درخشان می‌کند. رشوه خوار ها در جهنم بسیارند

ایلان هر یئره ایری گدسه، اوز یوواسینا دوز گدر
مار هر کجا که کج بره، خونه خودش راست میره

لای لای بیلیرسن نیه یاتمیرسان؟
اگر لالایی بلدی چرا خوابت نمی‌برد؟

ضرب المثل ترکی در مورد پدر

آتاسئنا خئیئری اولمایان کیمه خئییری اولار؟
کسی که به پدرش خوبی نمیکند به چه کسی خوبی میکند

حق الی بیکار قالماز، گئژ کسر، کارلی کسر
دست حق بی‌کار ننشیند. دیر می‌برد اما خوب می‌بُرد.

وغدا بوغدادان بیته ر
گندم از گندم بروید جو از جو

ضرب المثل های معروف ترکی

هر نه اکیرسن، اونودا بیچیرسن
هرچه بکاری همان را درو میکنی

شاهدده ایمان یوخ، بیگ ده عدالت
زیبا رویان ایمان ندارند و پادشاهان عدالت ندارند

فیلین بیر فکری وار، فیلبانین مین
فیل یک آرزو دارد و فیلبان هزار آرزو.

وارلی گئیه نده دییه رلر موبارکدیر ، یوخسول گئیه نده دییه رلر هاردان تاپدین ؟
شخص پولدار بپوشد ( می‌گویند) مبارک باشید، فقیر بپوشد ، از کجا ، آورده؟

هرکس ساغ اولسون اوزونه
هرکس باید به خود متکی باشد و از دیگران انتظار نداشته باشد

ضرب المثل به زبان ترکی

هوشون منبرده اولسون
فکرت پیش منبر باشد. دقت کن و خوب گوش بده.

هر زادئن تزه سی، دوستون کوهنه سی
هر چیز تازه اش خوب است دوست کهنه اش

چال سووا ایچ
بگذار در کوزه و آبش را بخور.

بیر تیکه نی بیلمه ین، مین تیکه نیده بیلمز
کسی یک خوبی را که در حقش شده نفهمد هزار خوبی دیگر را هم نخواهد فهمید

ضرب المثل ترکی آذری

چرچى کیسه سینده کین ساتار
پیله ور آنچه را که در کیسه‌اش دارد، می‌فروشد.

آلله بیر قاپینی باغلاسا، آیری قاپی آچار
خدا گر ز رحمت ببندد دری زرحمت گشاید در دیگری

آغزیوا باخ تیکه توت
به اندازه دهانت لقمه بردار

زیباترین ضرب المثل های ترکی

کورآللاهدان نه ایستر، ایکی گؤز بیری ایری بیری دوز
کوراز خدا چی می‌خواد؟ دو تا چشم، یکی کج، یک سالم.

زیانئن یارسئندان قایئتماق قازانجدئر
ضرر را از هر کجا بگیری نفع است

بش بارماغ بشیده بیر اولماز
پنج انگشت برابر نیستند

ضرب المثل ترکی با معنی

چوخ یاشایان چوخ بیلمز، چو گزه ن چوخ بیلر
کسی که زیاد عمر کند زیاد نمیداند، کسی که زیاد سفر کند زیاد میداند

ایش قالسا اوستونه قار یاغار
کار امروز را به فردا مسپار

چالما قاپیمی ، چالار لار قاپینی
درم را نکوب، در تو را هم می کوبند

زحمت سیز بال دادانمازسان
نابرده رنج گنج میسر نمیشود

ضرب المثل های ترکی اذربایجانی

آج قارین ، آجی آیران
شکم گرسنه، دوغ تلخ

آغزیوا باخ تیکه توت
به اندازه دهانت لقمه بردار

ایتین ایاغیندان تیکان چیخاردیر
از پای سگ خار در می‌آورد.


ایری اوتوراق دوز دانیشاق
کج بشین، راست صحبت کن.

ایشله ین دمیری، پاس باسماز
آهنی که کار کند زنگ نمی زند

اوزو به زکلی ، ایچی ته زکلی
صورت بزک شده، داخلش کود ،پِهِن

اودا گلمیسن سویا ؟
به آتش آمده‌ای یا آب؟به جنگ آمدی یا صلح؟ آتش= جنگ، آب= صلح

قونشو قونشودان سحر اویانماغی اؤرگه نه ر
همسایه از همسایه، صبح بیدار شدن را یاد می‌گیرد.

کور آلاهدان نه ایستر ، ایکی گوز بیری اگری بیری دوز.
کور از خدا چی میخواد دوتا چشم یکی کج یک سالم.

ایت هورر کروان کئچر

سگ عوعو می کند کاروان میگذرد و عبور می کند
جواب ابلهان خاموشی است

قونشو قونشودان سحر اویانماغی اؤرگه نه ر
همسایه از همسایه، صبح بیدار شدن را یاد می‌گیرد.

بورنو یئللی دیر.
«دماغش باد دارد.»

هامیسی بیر بئزین قیراغیدی.
سروته یه کرباسه

اودا گلمیسن سویا ؟
به آتش آمده‌ای یا آب؟به جنگ آمدی یا صلح؟ آتش= جنگ، آب= صلح

قونشو قونشودان سحر اویانماغی اؤرگه نه ر
همسایه از همسایه، صبح بیدار شدن را یاد می‌گیرد.

کور آلاهدان نه ایستر ، ایکی گوز بیری اگری بیری دوز.
کور از خدا چی میخواد دوتا چشم یکی کج یک سالم.

ایت هورر کروان کئچر
جواب ابلهان خاموشی است

قونشو قونشودان سحر اویانماغی اؤرگه نه ر
همسایه از همسایه، صبح بیدار شدن را یاد می‌گیرد.

بورنو یئللی دیر.
«دماغش باد دارد.»

هامیسی بیر بئزین قیراغیدی.
سروته یه کرباسه