آنا دیلی آموزش زبان ترکی آذری

__________________

ابتدا حروفاتی که در محاوره حذف و یا تبدیل می شوند را با رنگ قرمز نشان می دهیم،

Aydın:Səlam
Araman:Səlam
?Aydın:Yaxçısan
Araman:Sağ ol
?Araman: Sən nəcəsən
Aydın:Yaşa
?Aydın:Haradan gəlirsən
Araman:Evdən,gedirəm çörək(h) alam
?Araman:Burada nədən(niyə) durmusan
Aydın:Elmanı gözlüyürəm
?Araman:B(M)ən gedirəm,işin yoxdurmu(i
Aydın:Yox,görüşərik(ux
Araman:Xudahafiz
Aydın:Allahın amanında,Xudahafiz


آیدئن:سلام
آرامان:سلام
آیدئن:یاخچئسان؟
آرامان:ساغ اول
آرامان:سن نئجه سن؟
آیدئن:یاشا
آیدئن:هارادان گلیرسن؟
آرامان:ائوده ن،گئدیرم چؤره ک آلام
آرامان:بورادا نئده ن(نئیه) دورموسان؟
آیدئن:ائلمانی گؤزلؤیؤره م
آرامان:بن(من)گئدیرم،ایشین یوخدورمو(ی)؟
آیدئن:یوخ،گؤرؤشه ریک(وخ)
آرامان،خوداحافیظ
آیدئن:آللاهئن آمانئندا،خوداحافیظ


آیدین:سلام
آرامان:سلام
آیدین:خوبی؟
آرامان:سلامت باشی
آرامان:تو چطوری؟
آیدین:زنده باشی(خوبم)
آیدین:از کجا میای؟
آرامان:از خانه،می رم نون بخرم
آرامان:اینجا چرا وایسادی؟
آیدین:منتظر ائلمانم
آرامان:من می رم،کاری نداری؟
آیدئن:نه،می بینمت
آرامان،خداحافظ
آیدین:در امان خدا،خداحافظ

Aydın:Səlam
Araman:Səlam
?Aydın:Yaxçısan
Araman:Sağ ol
?Araman: Sən nəcəsən
Aydın:Yaşa
?Aydın:Hardan gəlisən
Araman:Evdən,gerəm çörəh alam
?Araman:Burda niyə durmusan
Aydın:Elmanı gözlürəm
?Araman:Mən gerəm,işin yoxdi
Aydın:Yox,görüşərux
Araman:Xudafiz
Aydın:Allahın amanda,Xudafiz


آیدئن:سلام
آرامان:سلام
آیدئن:یاخچئسان؟
آرامان:ساغ اول
آرامان:سن نئجه سن؟
آیدئن:یاشا
آیدئن:هاردان گلی سن؟(هاردان گ َ سن ویا هاردان گلی سن)
آرامان:ائوده ن،گئرم چؤره آلام
آرامان:بوردا نئیه دورموسان؟
آیدئن:ائلمانی گؤزلؤره م
آرامان:من گئرم،ایشین یوخدی؟
آیدئن:یوخ،گؤرؤشه روخ
آرامان،خودافیظ
آیدئن:آللاهئن آمانئندا،خودافیظ


آیدین:سلام
آرامان:سلام
آیدین:خوبی؟
آرامان:سلامت باشی
آرامان:تو چطوری؟
آیدین:زنده باشی(خوبم)
آیدین:از کجا میای؟
آرامان:از خانه،می رم نون بخرم
آرامان:اینجا چرا وایسادی؟
آیدین:منتظر ائلمانم
آرامان:من می رم،کاری نداری؟
آیدئن:نه،می بینمت
آرامان،خداحافظ
آیدین:در امان خدا،خداحافظ

نکته ی قابل توجه در این است که به هنگام حذف برخی حروفات،حروفات قبل و یا بعد حرف محذوف، بسیار کشیده تلفظ می شوند،به مانند:
Gedirəm
Gerəm
ویا
Hardan gəlirsən
Hardan gəlisən
Hardan gəsən
در شکل محذوف،eبسیار کشیده تلفظ می شود،
حذف حروف و یا تبدیل حروف در محاوره نیز معمولا قانون مند است،
معمولاً تبدیلات زیر همواره صورت می پذیرد(این تبدیلات قانونی نیست و صور قراردادی دارد)
ه به جای ک
خ به جای ک و یا ق(این تبدیل بیشتر در حذف ک و یا ق مصدری صورت می پذیرد)
فعل در ترکی با پسوند mi,mı,mu,mü سؤالی می شود،ولی در محاوره این پسوند به اشتباه حذف می شود،
به عنوان مثال:

?işin yoxdurmu
?işin yoxdu

__________________

مکالمات روزمره بخش احوال پرسی-حالت رسمی-!

در گفتگوی رسمی،افعال جمع بسته می شوند،در دو پست آتی شکل نوشتاری و محاوره ای گفتگوی رسمی آورده می شود،

Aydın:Səlam
Araman:Səlam
?Aydın:Yaxçısınız
Araman:Sağ olasınız
?Araman: Siz nəcəsiniz
Aydın:Sağ olasınız
?Aydın:Haradan gəlirsiniz
Araman:Evdən,gedirəm çörək alam
?Araman:Burada nədən durmusunuz
Aydın:Elmanı gözlüyürəm
?Araman:Bən gedirəm,işiniz yoxdurmu
Aydın:Yox,görüşərik
Araman:Xudahafiz
Aydın:Allahın amanında,Xudahafiz


آیدئن:سلام
آرامان:سلام
آیدئن:یاخچئ سئنئز؟
آرامان:ساغ اولاسئنئز
آرامان:سیز نئجه سینیز؟
آیدئن:ساغ اولاسئنئز
آیدئن:هارادان گلیرسینیز؟
آرامان:ائوده ن،گئدیرم چؤره ک آلام
آرامان:بورادا نئده ن دورموسونوز؟
آیدئن:ائلمانی گؤزلؤیؤره م
آرامان:بن گئدیرم،ایشینیز یوخدورمو؟
آیدئن:یوخ،گؤرؤشه ریک
آرامان،خوداحافیظ
آیدئن:آللاهئن آمانئندا،خوداحافیظ


آیدین:سلام
آرامان:سلام
آیدین:خوب هستید؟
آرامان:سلامت باشید
آرامان:شما چطور هستید؟
آیدین:سلامت باشید
آیدین:از کجا می آیید؟
آرامان:از خانه،می روم نان بخرم
آرامان:اینجا چرا ایستاده اید؟
آیدین:منتظر ائلمان هستم
آرامان:من می روم،کاری ندارید؟
آیدئن:نه،می بینمتان
آرامان،خداحافظ
آیدین:در امان خدا،خداحافظ

__________________

حالت محاوره ای مکالمه ی رسمی فوق

Aydın:Səlam
Araman:Səlam
?Aydın:Yaxçısız
Araman:Sağ olasız
?Araman: Siz nəcəsiz
Aydın:Sağ olasız
?Aydın:Hardan gəlisiz
Araman:Evdən,gerəm çörəh alam
?Araman:Burda niyə durmusuz
Aydın:Elmanı gözlürəm
?Araman:Mən gerəm,işiz yoxdi
Aydın:Yox,görüşərik
Araman:Xudafiz
Aydın:Allahın amanında,Xudafiz


آیدئن:سلام
آرامان:سلام
آیدئن:یاخچئ سئز؟
آرامان:ساغ اولاسئز
آرامان:سیز نئجه سیز؟
آیدئن:ساغ اولاسئز
آیدئن:هاردان گلی سیز؟ویا هاردان گ َ سیز؟
آرامان:ائوده ن،گئرم چؤره آلام
آرامان:بوردا نئیه دورموسوز؟
آیدئن:ائلمانی گؤزلؤره م
آرامان:من گئرم،ایشیز یوخدی؟
آیدئن:یوخ،گؤرؤشه ریک
آرامان،خودافیظ
آیدئن:آللاهئن آمانئندا،خودافیظ


آیدین:سلام
آرامان:سلام
آیدین:خوب هستین؟
آرامان:سلامت باشین
آرامان:شما چطور هستین؟
آیدین:سلامت باشین
آیدین:از کجا می یاین؟
آرامان:از خانه،می رم نون بخرم
آرامان:اینجا چرا وایسادین؟
آیدین:منتظر ائلمان هستم
آرامان:من می رم،کاری ندارین؟
آیدئن:نه،می بینمتان
آرامان،خداحافظ
آیدین:در امان خدا،خداحافظ
نقطه ی قابل توجه در تبدیل مکالمه ی رسمی نوشتاری به مکالمه ی رسمی محاوره ای حذف ni,nı,nu.nü از وسط فعل می باشد،به عنوان مثال:

Haradan gəlirsiniz
Haradan gəlirsiz

البته تغییرات و تحریفات دیگری نیز معمولا صورت می پذیرد،در همین مثال:

Haradan gəlirsiniz
Haradan gəlirsiniz
Haradan gəlirsiniz
Haradan gəlirsiniz
Haradan gəlirsiniz
Hardan gəsiz

به ترتیب نحوه ی تغییرات و تحریفات انجام شده روی اصل کلمه را مشاهده می کنیم،این تغییرات ممکن است حتی با اضافه شدن برخی حروف بر اصل کلمه ویا تغییر نوع پسوند و آهنگ همراه باشد و نسبت به منطقه و لهجه ی مورد سکونت ممکن است متغیر باشد،متأسفانه بسیاری بر این امر واقف نیستند و به کلی اصل کلمه و حالت نوشتاری آن را از یاد برده اند!

__________________