قوشماجالار و سايالار

 اوشاقلار فوركلوروندا اوزل و گئنيش بير سوز خزينه سينه صاحيب اولان و بير چوخ چئشيتلره و واريانتلاري اولان قوشماجالار ديلاركي اسكي چاغلاردان آغيزلاردان آغيزا،نسيلدن نسيله دولاناراق گليب بوگونه چاتميشدير .

قوشماجالار و اوشاق سايالاري فورم شكلينده ده اوزونه اوزل بير اوزليكلري واردير كي اونلاردان قوشما شكيللري و هجاقوشغولاردير كي يئددي هيجالي شعرلردن و قافيه لريده عوموميتله (aa…bb..cc..dd)اولورلارو بيرده ميصراعلار بير بير اوشاغين يادينا دوئشسون دئيه بيتين اونونده گلن كلمه لر اوندان قاباقكي ميصراعدا دا گلميشدير كي بو دا شعرلرين يادا قالماسين قولايلاشديريب و راحاتلادير. بو قوشماجالارين بير چوخودا بير ناغيل و يا بير حيكايتده سويلمكدديرلر،كي بير چوخ زمان اونلاري ناغيلدا سايماق اولار. اشاغيدا بو سايالادان بير چوخوي وئرليب:

  او كيشي منيم دوستومدور// گئتدي گيلانه گلمدي// يايلاغيمي آلدي وئرمدي// يايلاغمين اوجي قارا// يولاميشام ايمام يارا// ايمام ياري اولدوردولر// آغ شالا گئيديرديلر// آغ شالين ساچاقلاري// زيل قارادير بوجاقلاري// ووردوم صاندوق آچيلدي// اينجه مرجان ساچيلدي

   اوشودوم ها اوشودوم // داغدان آلما داشديم// آلماجيغيم آلديلار// منه ظولوم اتديلر// من ظولومدن بئزارام// درين قويو   قازارام// درين قویو بئش كئچي // هاني بونون اركئگي// اركئگ قازاندا قاينار // قنبر يانيندا اوينار// قنبر گئتدي اودونا// قارقي باتدي بودونا// قارقی دیل قميشدی // بئش بارماقي قوموشموش // قوموشي وئرديم تاتا// تات منه داري وئردي// داريني وئرديم قوشا//قوش منه قانات وئردي// قاناد آلديم اوچماقا //حاق قاپيسين آچاقا// حاق قاپوسي كيليد لي// كيليدي دوه بوينوندا // دوه گيلان يولوندا// گيلان يولي سولودور// سودا باليق دولودور// گيلان يولي سر به سر//ايچينده ميمون گزر// ميمونون بالالاري //مني گورجك آغلادي// اورگيمي داغلادي//تومانينا قيغلادي//توماني دليك – دليك//قورباغا بولوك – بولوك// قورباغاني حقلاديم//حسن بيگه ساخلاديم// حسن بيگين نه يي وار// چاكورـ چوخور اتی وار

   اوشودوم ها اوشودوم // داغدان آلما داشديم// منه ظولوم دئديلر// من ظولومدن بئزارام// ...// حسن بيگين نه يي وار //چاققور –چوقور چايي وار// بيرجه باتمان بيتي وار// اللي باتمان گوتي وار

    توماني بولوك – بولوك// آفتافا دليك ـ دليك// حسن بيگين نه يي وار// گويدن گئدن آتي وار// يئردن گئدن ايتي وار// حسن بيگين آتي اولوب// گلين گئدك گتيرك// اوردوبادا ايئتيرك//اوردوباد ين قوشلاري// قاقيلدار آرپا ايستر// آرپاني كيمدن ايستر// كيليمچيدن ايستر// كيليمچي كيليم توخور// يانيندا بوبلول اوخور

   آي تشدي تشدي تشدي

   آي تشدي ؛تشدي تشدي// بوردان بير گلين كئشدي// ايكي خوروز ساواشدي// بيري قانا بولاشدي// قاني قئتدي چايا دوشدي// چايدان گوورچين اوشدي// گورچينيم آلا پاختا// يوواسي گليب ؛تاختا// گوروم اوني كيم وورسا// قان قوسسون لاختا – لاختا

   آ ي تشدي تشدي تشدي// وورديي گيلاني گئشدي// ايكيجه خوروز ساواشدي// قان آخئي چايا دوشدي// چايدان گوورچين اوشدي// گوورچني بللي ـ بللي// گل اوخي بيزيم ديلي// بيزيم ديل اورمو ديلي// اورمودان گلن آتلار// آغزيندا گون چاتلار// اوغلان دئير گل قاچاق// قيز دئير باغريم چاتلار

   آتشدي ،تشدي تشدي// بوردان گيلانلي گئشدي// ايكي خوروز ساواشدي// بيري قانا بولاشدي// قان گئتدي چايا دوشدي// چايدان گوورچين اوشدي// آتيم نيه كيشنيسن// آرپا سامان ايستيرم!// آرپا سامان كيمده دير// عم قيزي بي گيلده دير// عم قيزيم بي فرش توخور// ايچينده بولبول اوخوور// سنين بالا قارداشين// منيم بويوك قارداشيم// آللاه كلامين اوخور

   آتشدي تشدي تشدي//بوردان بير گلين گئشدي// بيبيم گتيردي بير جوت قوچ// بير ي جيران بيري بوز // مينديم بوزون بوينونا// سوردوم خالخال يولونا// خالخال يولي سربه سر// يولوندا جيران گزه ر// آتيم ندن كيشنيسن// آرپا اوچون كيشنيرم!// آرپاني كيمدن تاپاق// خان قيزي خاندان آلاق// خان قيزي خالي توخور// ايچينده بولبول اوخور

   آتشدي تشدي تشدي//ووردي گيلاني گئشدي// ايكي خوروز ساواشدي// بير ي قانا بولاشدي// قان آخدي چايا داشدي// چايدان بيلديرچين اوشدي// بيلدرچينين بللي – بللي // گل اوخو بيزيم ديلي// بيز بورالي دگيليك// بيزيم ديل اورمو ديلي// اورمو بوردان اوزاقدير// دريا اوندان قاباق دير// اورمودان آتلي گلر// آتلي لار چاتلي گلر// آتلار يئير آرپاني// يئمرسه چيخار جاني//جان دئدي جانا گلدي// ياديما شامان گلدي// شامان آتالار سوزي// آتام آتالار سوزي

   آي تشدي تشدي تشدي// آغاجدان آلما دوشدي// آلمانين ياني زده// زده ني يئمز گده// چوبان چولده گزيردي// داوارلاري دوزوردي// چوبان قويونا گئدر// كوپگي آدام ديدر// قاباقيندا اوچ كئچي// هاني بونون اركئجي// اركئج قازاندا قاينار// قنبر يانيندا اوينار// قنبر گئتدي اودونا// قارقي باتدي بودونا// قارقي دئمه،قاميش دئ // بئش بارماقي گوموش دئ // گوموشي وئرديم تاتا// تات منه داري وئردي// داريني سپديم يئره// داري بيتدي قووردي// يئردن درديم قوردي// بيچينچي گلدي دردي// بيچينچي حضرت قولي// جيبينده واردي پولي// حضرت قولي بننادي// آرواديني دانلادي// آروادي جهان بانو// بونون چارشابي هاني// چرشابي جيريليبدير// قولباغي قيريليبدير// چارشابيني ياماما// جهان گئديب حاماما// حامامين سويي ايسدي// ايسدي سودا نه پيسدي// تلي پري اونون قيزي// پالتارلاري قيرميزي// اوغلونون آدي خيدير// اليندكي دهره دير// خيدير بي ين دهره سي // تلي پري جهره سي// جهره دئمه اساسدي// دهره دئمه الماسدي// خيدير بي اودون يارار//

   حسن آغا

حسن آغا ؛ دالدي ياراغا// ميندي اولاغا؛سوردي باغا// بير قوش ووردي؛اودا قورباغا// وئردي قوناقا؛قوناق يئمدي// سالدي ياغا؛اوزي ته له دي// بيزه وئرمدي؛يئدي قورباغا// دوشدي ياتاغا// ها ديدي ؛هوديدي //سنين يئرين قودئيدي// آل باشينا ؛كول باشينا// ات تاختاسين وورباشينا

   كئچل : (اوشاق فولكلوروندا و اسكي زمانلاردان قالان كوسا و كئچل جشنلريندن ياديگار قالان بير بويوك اوزونه كوزه سوز ساحسي واردير كي اونلاردان بير چوخي اوشاقلار طرفيندن اوخونوب تاي – توشلارني گولدوروب اوخودماق و جينلتمك ايستديكلري اوچون اوخونار) :

   كئچل ،كئچل ؛باميه// گئتدي حكيم خانيه// حكيم خانا باغليدي// كئچلين باشي ياغليدي// كئچل دئير واي باشيم// قازاندا قاينار آشيم// آشيمي ايچن اوليدي // باشيمي بيچن اوليدي//

   كئچل ؛كئچل ؛داز كئچل// هر ياندا پرواز كئچل// قيش گليب قورتارميسان// بودي گلير ؛ياز ،كئچل

   كئچل ،كئچل ،مرندلي// قولاري دويملندي// ائشيتدي ساچ گلير// باشينا كول الندي

كئچل،كئچل ،نوخودي كئچل// باشي – گوزي قوخولو كئچل// كئچل ،كئچل ،مرنده// عرب ،بوغدا سرنده// بير عربي باش ائيلر// يئددي قازان آش ائيلر// گلين ييغلاق باشينا// زهر قاتاق آشينا// كئچل آشين پيشيبدير// نوخودلاري شيشيبدير// اون ايكي كئچل بير ياندا // خارتا – خورتا دوشوبدي// كئچلين خوندي باشي // ائششگين ميندي باشي// اوياندا داوا دوشدي// بو ياندا سيندي باشي

   كئچللر ها كئچللر// ييغيشالار آش ايشچللر// كئچلين هيندي باشي// مذممته ميندي باشي// اوتايدا داش آتديلار// بوتايدا سيندي باشي//

   قاري ايله بوز
   بير قاراچي واريدي// بير بيزوي واريدي// آپاردي سووارماغا
 تومانچاغي داريدي// جاناننيندان بئزاريدي// آفتافا آلدي اله// گئتدي بوز اوسته بئله// بوز اوستونده يورولدي// آفتاباسي قيريلدي// آسلينا-آسلينا فغان ائيلدي// اوزون توتوب بوزا سويلدي// آ بوز سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم گون مني اريتمزيدي// آ گون سن نه ظاليمسن // من ظاليم اولسيديم بولوت منيم قاباقيمي كسمزيدي/ /آ بولوت سن نه ظاليمسن // من ظاليم اولسايديم ياغيش اولوب ياغمازيديم// آ ياغيش سن نه ظاليمسن//من ظاليم اولسيديم گوي اوت مندن بيتمزيدي// آ اوت سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم قويون مني يئمزيدي// قويون سن نه ظاليمسن// من ظالييم اولسيديم قورد مني يئمزيدي// قورد سن نه ظاليمسن // من ظاليم اولسيديم قارا كوپك مني بوغمازيدي// آقارا كوپك نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم سيچان منيم چورگيمي يئمزيدي// سيچان نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم پيشيك مني يئمزيدي// پيشيك نه ظاليمسن// ظالیمم – اي ظاليمم// دمیرداراغ دیشلییم// يوك اوستی يایلاغیم دیر// كورسي التی قيشلاقيم دیر

باشقا واريانتدا سوزلر بيره ـ بير دير تكجه سون سوزجوكلرده اينكدن سونرا بئله دير كي...)اينك سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم قصاب مني كسمزيدي// قصاب سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم پيشيك منيم اتيمي يئمزدي// پيشيك سن نه ظاليم سن// ظاليمم ها ظاليمم // كورسي قيچي ليلاغيم// كورسي اوستي اوياغيم// خانيم(گلين) نه منه پيشيرسه اودا منيم قورماقيم
اليمي پيچاق كسيبدير

اليمي پيچاق كسيبدير// دسته پيچاق كسيبدير// ياغ گتيرين ياغليياق// بال گتيرين باللياق// دستمال گتيرين باغليياق// دستمال دوه بوينوندا// دوه شيروان يولوندا// شيروان يولي ليل باغلار// دسته ـ دسته گول باغلار// او گولون بيرسين اوزيديم//تئله ريمه دوزيديم// قارداشمين تويوندا// اوتوروب – دوروب سوزئيديم

اليمي پيچاق كسيبدير// دسته پيچاق كسيبدير// ياغ گتيرين ياغليياق// دستمال گتيرين باغليياق// دستمال قاليب بابامدا// بابام مكه يولوندا// مكه يولو بوزلودور// دره سي يارپيزليدير// او يارپيزدان دريديم// گردنيمه سريديم// آغا دايمين تويوندا// دورايدم اويناييديم// اوياماقين وقتي دگيل// قيزيل گولون تختي دگيل// قيزيل گوللر دره لر// مخمل اوسته سره لر// قيزلار اوني اكرلر// ميثقال ايله چكرلر

اويانا قاچديم توتون ايدي// بويانا قاچديم توتون ايدي// ساري كوينگين بوتون ايدي// ساري كوينگين ساچاغي // قيراغيندا وار پيچاقي// اليمي پيجاق كسيبدي // دسته پيچاق كسيبدي // ياغ گتيرين ياغلاياق// دستمال گتيرين باغلاياق// دستمال دوه بوينوندا // دوه شيروان يولوندا // شيروان يولو سربه سر// ايچينده قيزلار گزه ر//بير قيز دوغدو بير اوغلان // آديني قويدو سليمان // سليمان گئتدي اودونا// اودون باتدي بودونا// اودون دگيل قوموشدي//بئش بارماغي قوموشدي // قوموشلري ايتيردي// هندوستانا يئتيردي// هيندوستانلارين آتلاري// مني گوردي كيشندي// آي نه ايچين كيشندي// آرپا ايچين كيشندي// آرپا منده يوخ ايدي// شاه قيزيندا چوخ ايدي// شاه قيزي قالي توخور//ايچينده بولبول اوخور// اونون كيچيك قارداشي // آللاه كلامي اوخور
تولكي؛تولكي

تولكي ،تولكي ؛تونبكي// قويروق اوسته لونبكي// آسلان الا اغاميز// قاپلان قارا قاقاميز// خوروز كيمي مولاميز// چاقال بيزيم چاوشموز// آلا قاقا جارچي ميز// ساقساقان خبرچي ميز// تويوق بيزيم چرچي ميز// ايلان بيزيم قمچي ميز// ساري بابادا قصريميز// ساري بوغلارين بوراسان

بي بي لي قوچ اي بي بي لي قوچ

بي بي لي قوچ آي بي بي لي قوچ// بي بيم گتيردي بير جوت قوچ// بيري جيران بيري بوز// مينديم بوزون بوينونا// سوردوم خالخال يولونا// خالخال يولي داشليدير// اوستا اوردا قالاندي// اوستام قوجا ياشلي دير// اوستا مني اوخودي/// ترمه بوتا توخودي// آتيم يئنه كيشني سن//آرپا اوچون گيشنيرم// آرپاني هاردان تاپاق// خان قيزي خاندان تاپاق// خان قيزي هاردان تاپاق// اوجا قايادان اوتاق// قايادا كهليك اوخور// خان قيزي قالي توخور// اونون اورتا گولونده// بير ساري بولبول توخور// منيم بال قارداشيم// سنين آرا قارداشين// قوجا اوستا يانيندا// قرآنين درسين اوخور

بي بي لي قوزاها،بي بي لي قوز// بي بيم گتيردي بير دانا بوز// مينديم بوزون بوينونا// سوردوم "ساسار"يولونا// ساسار يولي بوزباغلار// دسته دسته گول باغلار// كاش اولمييب قاليديم// بير دسته او گوللردن// ساچ باغيما ساليديم

ياغيشدا و قاردا اوخونان اوشاق سوزلري
ياغدي ياغيشلار// بانلاديي قوشلا// حيوان جاميشلار//بئنوا چالیشلار//
ياغيش ياغير دانا دانا// بيري دوشور بيزيم داما// گلين گدك اويناماقا// اويناماقين وقتي دگيل// قيزيل گولون تختي دگيل
قارقا دئير قار قار // قجله دئير زهرمار// سئرچه دئير پس نه وار!
ياغدي ياغيشلار// بانلادي قوشلار// بيزيم درويشلر// قيچين قيريشلار

فیلانیمیز ئولیبدی // داش کلمه دونوبدی//  گلین گئدک اغلیاق// باشینا قارا باغغلیاق//
اینه اینه اوجو دویمه//شام اغاجی شاطر کئچی//قوزاغاجی قوتور کئچی// هاببان هوببان /یئرل یئرتل/سوایچ قورتل/
حامام حامام ایچینده /غربیل سامان ایچینده/ دوه دللهلی ایله رکهنه حامام ایچینده///////اوشاقلارين سؤز خزينه سي چوخالسين و ديللري داها دا آچيلسين دييه ،كئچميش زامانلاردان بوگونه كيمي چوخلو قوشماجالار يارانميشدير.

چوخ قديم چاغلاردان آغيزدان آغيزا ، نسيلدن نسيله دولاناراق اليميزه چا تميش قوشماجالارين فورم باخيميندان اؤزونه مخصوص اؤزلليكلري وار:

قوشماجالار يئددي هيجالي شعرلردير كي اوندا قافيه لرين عومومي دوزولوشو بئله دير:

اوندان علاوه ميصراعلا ر بير بير اوشاغين يادينا دوشسون دئيه هر بئيتين اولينده گلن كلمه لر اوندان قاباقكي ميصراعدا دا گلميشدير كي بو دا شعرلرين يادا دوشمه سي و تداعي -معاني اولماسيندا قوشماجاسيندا آلتينا « اوٍشودوم ها اوٍشودوم » اوشاغا يارديمچي اولور .مثلا آشاغيدا وئريلن مشهور

چيزگي چكيلن كلمه لر دئديگيميز كيمي تكرارلانميشدير:

اوشودوم ای اوشودوم

اوشودوم ها اوشودوم

داغدان آلما داشيديم

آلماجيغيمي آلديلار

منه ظولوم قيلديلار

من ظولومدن بئزارام

درين قويو قازارام

درين قويو بئش گئچي

هاني بونون ائركجي

ائركج قازاندا قاينار

قنبر يانيندا اوينار

قنبر گئتدي اودونا

قارغي باتدي بودونا.

قارغي دئييل قميشدي

بئش بارماغي گوموشدو

گوموشو وئرديم تاتا

تات منه داری وئردی

داريني سپديم قوشا

قوش منه قاناد وئردي

قانادلانديم اوچماغا

حق قاپيسين آچماغا

حق قاپيسي كليدلي

كليد دوه بوينوندا

دوه گيدان يولوندا.

گیلان یولو سر‌به‌سر، 
ایچینده مئیمون گزر،

مئیمونون بالالاری،
 منی گؤرجک آغلادی، 

تومانینا قیغلادی،
 تومانی دلیک دلیک،

قورباغا بؤلوک بؤلوک،
 قورباغانی هاخلادیلار،

هوخلادیلار،
 حسن بیگه ساخلادیلار،

حسن بیگین نه‌یی ‌وار،
 چاققیر چوققور چایی وار،

اللی باتمان یانی وار


قوشماجالار و سايالار

 اوشاقلار فوركلوروندا اوزل و گئنيش بير سوز خزينه سينه صاحيب اولان و بير چوخ چئشيتلره و واريانتلاري اولان قوشماجالار ديلاركي اسكي چاغلاردان آغيزلاردان آغيزا،نسيلدن نسيله دولاناراق گليب بوگونه چاتميشدير .

قوشماجالار و اوشاق سايالاري فورم شكلينده ده اوزونه اوزل بير اوزليكلري واردير كي اونلاردان قوشما شكيللري و هجاقوشغولاردير كي يئددي هيجالي شعرلردن و قافيه لريده عوموميتله (aa…bb..cc..dd)اولورلارو بيرده ميصراعلار بير بير اوشاغين يادينا دوئشسون دئيه بيتين اونونده گلن كلمه لر اوندان قاباقكي ميصراعدا دا گلميشدير كي بو دا شعرلرين يادا قالماسين قولايلاشديريب و راحاتلادير. بو قوشماجالارين بير چوخودا بير ناغيل و يا بير حيكايتده سويلمكدديرلر،كي بير چوخ زمان اونلاري ناغيلدا سايماق اولار. اشاغيدا بو سايالادان بير چوخوي وئرليب:

  او كيشي منيم دوستومدور// گئتدي گيلانه گلمدي// يايلاغيمي آلدي وئرمدي// يايلاغمين اوجي قارا// يولاميشام ايمام يارا// ايمام ياري اولدوردولر// آغ شالا گئيديرديلر// آغ شالين ساچاقلاري// زيل قارادير بوجاقلاري// ووردوم صاندوق آچيلدي// اينجه مرجان ساچيلدي

   اوشودوم ها اوشودوم // داغدان آلما داشديم// آلماجيغيم آلديلار// منه ظولوم اتديلر// من ظولومدن بئزارام// درين قويو   قازارام// درين قویو بئش كئچي // هاني بونون اركئگي// اركئگ قازاندا قاينار // قنبر يانيندا اوينار// قنبر گئتدي اودونا// قارقي باتدي بودونا// قارقی دیل قميشدی // بئش بارماقي قوموشموش // قوموشي وئرديم تاتا// تات منه داري وئردي// داريني وئرديم قوشا//قوش منه قانات وئردي// قاناد آلديم اوچماقا //حاق قاپيسين آچاقا// حاق قاپوسي كيليد لي// كيليدي دوه بوينوندا // دوه گيلان يولوندا// گيلان يولي سولودور// سودا باليق دولودور// گيلان يولي سر به سر//ايچينده ميمون گزر// ميمونون بالالاري //مني گورجك آغلادي// اورگيمي داغلادي//تومانينا قيغلادي//توماني دليك – دليك//قورباغا بولوك – بولوك// قورباغاني حقلاديم//حسن بيگه ساخلاديم// حسن بيگين نه يي وار// چاكورـ چوخور اتی وار

   اوشودوم ها اوشودوم // داغدان آلما داشديم// منه ظولوم دئديلر// من ظولومدن بئزارام// ...// حسن بيگين نه يي وار //چاققور –چوقور چايي وار// بيرجه باتمان بيتي وار// اللي باتمان گوتي وار

    توماني بولوك – بولوك// آفتافا دليك ـ دليك// حسن بيگين نه يي وار// گويدن گئدن آتي وار// يئردن گئدن ايتي وار// حسن بيگين آتي اولوب// گلين گئدك گتيرك// اوردوبادا ايئتيرك//اوردوباد ين قوشلاري// قاقيلدار آرپا ايستر// آرپاني كيمدن ايستر// كيليمچيدن ايستر// كيليمچي كيليم توخور// يانيندا بوبلول اوخور

   آي تشدي تشدي تشدي

   آي تشدي ؛تشدي تشدي// بوردان بير گلين كئشدي// ايكي خوروز ساواشدي// بيري قانا بولاشدي// قاني قئتدي چايا دوشدي// چايدان گوورچين اوشدي// گورچينيم آلا پاختا// يوواسي گليب ؛تاختا// گوروم اوني كيم وورسا// قان قوسسون لاختا – لاختا

   آ ي تشدي تشدي تشدي// وورديي گيلاني گئشدي// ايكيجه خوروز ساواشدي// قان آخئي چايا دوشدي// چايدان گوورچين اوشدي// گوورچني بللي ـ بللي// گل اوخي بيزيم ديلي// بيزيم ديل اورمو ديلي// اورمودان گلن آتلار// آغزيندا گون چاتلار// اوغلان دئير گل قاچاق// قيز دئير باغريم چاتلار

   آتشدي ،تشدي تشدي// بوردان گيلانلي گئشدي// ايكي خوروز ساواشدي// بيري قانا بولاشدي// قان گئتدي چايا دوشدي// چايدان گوورچين اوشدي// آتيم نيه كيشنيسن// آرپا سامان ايستيرم!// آرپا سامان كيمده دير// عم قيزي بي گيلده دير// عم قيزيم بي فرش توخور// ايچينده بولبول اوخوور// سنين بالا قارداشين// منيم بويوك قارداشيم// آللاه كلامين اوخور

   آتشدي تشدي تشدي//بوردان بير گلين گئشدي// بيبيم گتيردي بير جوت قوچ// بير ي جيران بيري بوز // مينديم بوزون بوينونا// سوردوم خالخال يولونا// خالخال يولي سربه سر// يولوندا جيران گزه ر// آتيم ندن كيشنيسن// آرپا اوچون كيشنيرم!// آرپاني كيمدن تاپاق// خان قيزي خاندان آلاق// خان قيزي خالي توخور// ايچينده بولبول اوخور

   آتشدي تشدي تشدي//ووردي گيلاني گئشدي// ايكي خوروز ساواشدي// بير ي قانا بولاشدي// قان آخدي چايا داشدي// چايدان بيلديرچين اوشدي// بيلدرچينين بللي – بللي // گل اوخو بيزيم ديلي// بيز بورالي دگيليك// بيزيم ديل اورمو ديلي// اورمو بوردان اوزاقدير// دريا اوندان قاباق دير// اورمودان آتلي گلر// آتلي لار چاتلي گلر// آتلار يئير آرپاني// يئمرسه چيخار جاني//جان دئدي جانا گلدي// ياديما شامان گلدي// شامان آتالار سوزي// آتام آتالار سوزي

   آي تشدي تشدي تشدي// آغاجدان آلما دوشدي// آلمانين ياني زده// زده ني يئمز گده// چوبان چولده گزيردي// داوارلاري دوزوردي// چوبان قويونا گئدر// كوپگي آدام ديدر// قاباقيندا اوچ كئچي// هاني بونون اركئجي// اركئج قازاندا قاينار// قنبر يانيندا اوينار// قنبر گئتدي اودونا// قارقي باتدي بودونا// قارقي دئمه،قاميش دئ // بئش بارماقي گوموش دئ // گوموشي وئرديم تاتا// تات منه داري وئردي// داريني سپديم يئره// داري بيتدي قووردي// يئردن درديم قوردي// بيچينچي گلدي دردي// بيچينچي حضرت قولي// جيبينده واردي پولي// حضرت قولي بننادي// آرواديني دانلادي// آروادي جهان بانو// بونون چارشابي هاني// چرشابي جيريليبدير// قولباغي قيريليبدير// چارشابيني ياماما// جهان گئديب حاماما// حامامين سويي ايسدي// ايسدي سودا نه پيسدي// تلي پري اونون قيزي// پالتارلاري قيرميزي// اوغلونون آدي خيدير// اليندكي دهره دير// خيدير بي ين دهره سي // تلي پري جهره سي// جهره دئمه اساسدي// دهره دئمه الماسدي// خيدير بي اودون يارار//

   حسن آغا

حسن آغا ؛ دالدي ياراغا// ميندي اولاغا؛سوردي باغا// بير قوش ووردي؛اودا قورباغا// وئردي قوناقا؛قوناق يئمدي// سالدي ياغا؛اوزي ته له دي// بيزه وئرمدي؛يئدي قورباغا// دوشدي ياتاغا// ها ديدي ؛هوديدي //سنين يئرين قودئيدي// آل باشينا ؛كول باشينا// ات تاختاسين وورباشينا

   كئچل : (اوشاق فولكلوروندا و اسكي زمانلاردان قالان كوسا و كئچل جشنلريندن ياديگار قالان بير بويوك اوزونه كوزه سوز ساحسي واردير كي اونلاردان بير چوخي اوشاقلار طرفيندن اوخونوب تاي – توشلارني گولدوروب اوخودماق و جينلتمك ايستديكلري اوچون اوخونار) :

   كئچل ،كئچل ؛باميه// گئتدي حكيم خانيه// حكيم خانا باغليدي// كئچلين باشي ياغليدي// كئچل دئير واي باشيم// قازاندا قاينار آشيم// آشيمي ايچن اوليدي // باشيمي بيچن اوليدي//

   كئچل ؛كئچل ؛داز كئچل// هر ياندا پرواز كئچل// قيش گليب قورتارميسان// بودي گلير ؛ياز ،كئچل

   كئچل ،كئچل ،مرندلي// قولاري دويملندي// ائشيتدي ساچ گلير// باشينا كول الندي

كئچل،كئچل ،نوخودي كئچل// باشي – گوزي قوخولو كئچل// كئچل ،كئچل ،مرنده// عرب ،بوغدا سرنده// بير عربي باش ائيلر// يئددي قازان آش ائيلر// گلين ييغلاق باشينا// زهر قاتاق آشينا// كئچل آشين پيشيبدير// نوخودلاري شيشيبدير// اون ايكي كئچل بير ياندا // خارتا – خورتا دوشوبدي// كئچلين خوندي باشي // ائششگين ميندي باشي// اوياندا داوا دوشدي// بو ياندا سيندي باشي

   كئچللر ها كئچللر// ييغيشالار آش ايشچللر// كئچلين هيندي باشي// مذممته ميندي باشي// اوتايدا داش آتديلار// بوتايدا سيندي باشي//

   قاري ايله بوز
   بير قاراچي واريدي// بير بيزوي واريدي// آپاردي سووارماغا
 تومانچاغي داريدي// جاناننيندان بئزاريدي// آفتافا آلدي اله// گئتدي بوز اوسته بئله// بوز اوستونده يورولدي// آفتاباسي قيريلدي// آسلينا-آسلينا فغان ائيلدي// اوزون توتوب بوزا سويلدي// آ بوز سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم گون مني اريتمزيدي// آ گون سن نه ظاليمسن // من ظاليم اولسيديم بولوت منيم قاباقيمي كسمزيدي/ /آ بولوت سن نه ظاليمسن // من ظاليم اولسايديم ياغيش اولوب ياغمازيديم// آ ياغيش سن نه ظاليمسن//من ظاليم اولسيديم گوي اوت مندن بيتمزيدي// آ اوت سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم قويون مني يئمزيدي// قويون سن نه ظاليمسن// من ظالييم اولسيديم قورد مني يئمزيدي// قورد سن نه ظاليمسن // من ظاليم اولسيديم قارا كوپك مني بوغمازيدي// آقارا كوپك نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم سيچان منيم چورگيمي يئمزيدي// سيچان نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم پيشيك مني يئمزيدي// پيشيك نه ظاليمسن// ظالیمم – اي ظاليمم// دمیرداراغ دیشلییم// يوك اوستی يایلاغیم دیر// كورسي التی قيشلاقيم دیر

باشقا واريانتدا سوزلر بيره ـ بير دير تكجه سون سوزجوكلرده اينكدن سونرا بئله دير كي...)اينك سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم قصاب مني كسمزيدي// قصاب سن نه ظاليمسن// من ظاليم اولسيديم پيشيك منيم اتيمي يئمزدي// پيشيك سن نه ظاليم سن// ظاليمم ها ظاليمم // كورسي قيچي ليلاغيم// كورسي اوستي اوياغيم// خانيم(گلين) نه منه پيشيرسه اودا منيم قورماقيم
اليمي پيچاق كسيبدير

اليمي پيچاق كسيبدير// دسته پيچاق كسيبدير// ياغ گتيرين ياغليياق// بال گتيرين باللياق// دستمال گتيرين باغليياق// دستمال دوه بوينوندا// دوه شيروان يولوندا// شيروان يولي ليل باغلار// دسته ـ دسته گول باغلار// او گولون بيرسين اوزيديم//تئله ريمه دوزيديم// قارداشمين تويوندا// اوتوروب – دوروب سوزئيديم

اليمي پيچاق كسيبدير// دسته پيچاق كسيبدير// ياغ گتيرين ياغليياق// دستمال گتيرين باغليياق// دستمال قاليب بابامدا// بابام مكه يولوندا// مكه يولو بوزلودور// دره سي يارپيزليدير// او يارپيزدان دريديم// گردنيمه سريديم// آغا دايمين تويوندا// دورايدم اويناييديم// اوياماقين وقتي دگيل// قيزيل گولون تختي دگيل// قيزيل گوللر دره لر// مخمل اوسته سره لر// قيزلار اوني اكرلر// ميثقال ايله چكرلر

اويانا قاچديم توتون ايدي// بويانا قاچديم توتون ايدي// ساري كوينگين بوتون ايدي// ساري كوينگين ساچاغي // قيراغيندا وار پيچاقي// اليمي پيجاق كسيبدي // دسته پيچاق كسيبدي // ياغ گتيرين ياغلاياق// دستمال گتيرين باغلاياق// دستمال دوه بوينوندا // دوه شيروان يولوندا // شيروان يولو سربه سر// ايچينده قيزلار گزه ر//بير قيز دوغدو بير اوغلان // آديني قويدو سليمان // سليمان گئتدي اودونا// اودون باتدي بودونا// اودون دگيل قوموشدي//بئش بارماغي قوموشدي // قوموشلري ايتيردي// هندوستانا يئتيردي// هيندوستانلارين آتلاري// مني گوردي كيشندي// آي نه ايچين كيشندي// آرپا ايچين كيشندي// آرپا منده يوخ ايدي// شاه قيزيندا چوخ ايدي// شاه قيزي قالي توخور//ايچينده بولبول اوخور// اونون كيچيك قارداشي // آللاه كلامي اوخور
تولكي؛تولكي

تولكي ،تولكي ؛تونبكي// قويروق اوسته لونبكي// آسلان الا اغاميز// قاپلان قارا قاقاميز// خوروز كيمي مولاميز// چاقال بيزيم چاوشموز// آلا قاقا جارچي ميز// ساقساقان خبرچي ميز// تويوق بيزيم چرچي ميز// ايلان بيزيم قمچي ميز// ساري بابادا قصريميز// ساري بوغلارين بوراسان

بي بي لي قوچ اي بي بي لي قوچ

بي بي لي قوچ آي بي بي لي قوچ// بي بيم گتيردي بير جوت قوچ// بيري جيران بيري بوز// مينديم بوزون بوينونا// سوردوم خالخال يولونا// خالخال يولي داشليدير// اوستا اوردا قالاندي// اوستام قوجا ياشلي دير// اوستا مني اوخودي/// ترمه بوتا توخودي// آتيم يئنه كيشني سن//آرپا اوچون گيشنيرم// آرپاني هاردان تاپاق// خان قيزي خاندان تاپاق// خان قيزي هاردان تاپاق// اوجا قايادان اوتاق// قايادا كهليك اوخور// خان قيزي قالي توخور// اونون اورتا گولونده// بير ساري بولبول توخور// منيم بال قارداشيم// سنين آرا قارداشين// قوجا اوستا يانيندا// قرآنين درسين اوخور

بي بي لي قوزاها،بي بي لي قوز// بي بيم گتيردي بير دانا بوز// مينديم بوزون بوينونا// سوردوم "ساسار"يولونا// ساسار يولي بوزباغلار// دسته دسته گول باغلار// كاش اولمييب قاليديم// بير دسته او گوللردن// ساچ باغيما ساليديم

ياغيشدا و قاردا اوخونان اوشاق سوزلري
ياغدي ياغيشلار// بانلاديي قوشلا// حيوان جاميشلار//بئنوا چالیشلار//
ياغيش ياغير دانا دانا// بيري دوشور بيزيم داما// گلين گدك اويناماقا// اويناماقين وقتي دگيل// قيزيل گولون تختي دگيل
قارقا دئير قار قار // قجله دئير زهرمار// سئرچه دئير پس نه وار!
ياغدي ياغيشلار// بانلادي قوشلار// بيزيم درويشلر// قيچين قيريشلار

فیلانیمیز ئولیبدی // داش کلمه دونوبدی//  گلین گئدک اغلیاق// باشینا قارا باغغلیاق//
اینه اینه اوجو دویمه//شام اغاجی شاطر کئچی//قوزاغاجی قوتور کئچی// هاببان هوببان /یئرل یئرتل/سوایچ قورتل/
حامام حامام ایچینده /غربیل سامان ایچینده/ دوه دللهلی ایله رکهنه حامام ایچینده///////

==ساياچي سؤزي==

ساياچيلار ايلين موختليف فصيللرينده، مثلا چيله گونو ، يادا يايين قوْراقليق گونلرينده ائل ، اوبا

ايچينه گئديب، سايا آدلي شعرلر اوْخويارلار .

بايرام قاباغي دا تكه اوينادان تكمچيلرين اوخودوغو شعيرلر ده سايالار سيراسيندا يئر توتور.

هم ده بيزلرده ياس سايالاري واردير كي او حاقدا آغيلار بؤلومونده بيلگيلر وئريلميشدير.


سايا سؤزونون منشأيي حاّقيندا بو گونه كيمي موختليف نظريه لر سؤيل ه نيليب ،مثلا فريدون بي كؤچرلي اوْنو فارسجا سايه سؤزوويله عئيني بير كلمه كيمي قلمه آليب ، باشقالاري ايسه اونو سايماق فعليندن آلينما بير كلمه كيمي آنلاييبلار .

منجه سايالارين فورم ، مؤحتوا و سؤز خزينه سي باخيميندان چوخ قديم بير قوشمالار اوْلدوغو نظره آلينيرسا اوْنو ساكا و ساقا سؤزلريله ايلگيلي اوْلدوغونو دوشونمك اوْلار .معلوم اوْلدوغو كيمي بير چوخ شعر و ماهني آدلاري موعيّن تورك ائللرينين آديله باغليد ير. مثلا

گرايلي ، وارساغي ، كئشگؤللو  ، بورچالي ، باياتي ، اوْوشاري آدلي مشهور موسيقي هاوالاري و شعر فورملاري ، گرايليلار ، وارساقلار ، كئشگوللولر ، بوْرچاليلار ، باياتلار ، آوشارلار آديله

باغليدير .


اوْلا بيلسين كي اسكي چاغلارين مشهور قبيله لريندن اوْلان ساكالارين آديني داشييان بو اسكي قوشمالار حقيقتا ده ائله اصلينده ساكالارين طرفيندن يارانميش اوْلسون .

ماراقليديركي بو گون اسكانديناوي خلقلري نين ديلينده ده ساقا آدلي بيزيم سايالاريميزا اوخشار شكلينده انگيليزجه يه ده كئچميش و Saga فوْلكلوريك شعرلر ترّنوم اوْلماقدادير . همين سؤزجوك اوْ ديلده شيفاهي ، منظوم تاريخي روايت معناسيندا ايشله

نيلير.

سايالاردان اؤرنكلر :

سلام عليك ساي بيلر ،

بير-بيريندن يئي بيلر .

سايا گلدي گؤرونوز ؛

سلام وئردي آلينيز .

بير قويونلا ، بير كئچي

آغلي قارا بوْز كئچي

سايا چييا وئرينيز .

ننه م او شيشك قويون ،

يونو بير دؤشك قويون .

بولاماني تئز يئتير

قيريلدي اوشاق قويون.

ننه م او خاللي كئچي،

ممه سي باللي كئچي.

اوجا قايا باشيندا

توتوبدو ياللي كئچي ،

گؤيده كي گؤي بولودلار

يورقانيدير چوبانين. ياستي –ياستي تپه لر 

یاستغیدیر چوبانین