ضرب المثل ترکی با ترجمه فارسی
آراچی گوگلی گن اولور
ترجمه: میانجی دست و دل باز باشد
آرا قاریشیب مذهب ایتیب
نظیر: جهان درهم افتاده چون موی زنگی کی به کیه
آرالیق آتی کور فاتی
منظور: مراد آنکه شغل حسابی ندارد
آرالیق سوزی او یاخار
ترجمه: اراجیف خانه ها خانه ها بر باد می دهد
آراندا خرمادان اولدوم ییلاقدا بوغدادان
نظیر: هم از شوربای قم ماند هم از هلیم کاشان
آرپا اکن بوخدا بیشمز
نظیر: ای نور چشم من به جز از کشته ندروی (حافظ)
آرپا چوره کی تورش ایران آدون ندور خانلار خان
ترجمه: عنوانش بیگ است خوراکش نان جوین و دوغ
آرپادان بوغدادان الیم چیخدی امیدیم سنه قالدی داری خرمنی
ترجمه: دستم از گندم و جو تهی است تنها امیدم به خرمن ارزن مانده است
آرپانن دنی قزلدور سامانی گوموش
ترجمه: جو را دانه زر و کاه سیم است
----------------------------------------------------------------
آداما سوزی بیر یول دییه لر
نظیر: اسب نجیب را یک تازیانه
آدامی پالتارینان تانیمازلار
نظیر: اگر با خرقه کس درویش بودی رئیس خرقه پوشان میش بودی
آدامی تانیه ن یرده قورد یسین
ترجمه: آدمی را جایی که می شناسن گرگ بخورد
آدامن سفیهی شاطر اولار ایتین سفیهی تازی
ترجمه: آدم سفیه شاطر می شود و سگ سفیه تازی
آدون ندیر داش دمیر یو موشانسان یوموشانسان
ترجمه: اگر از آهن سخت تر هم باشی آخر سر نرم می شوی
آدون ندیر رشید بیرین دِدین بیرین اِشید
ترجمه: یکی بگو یکی بشنو . مراد آنکه این طرز مباحثه نیست
آدون هیبت لی دور یا منی قورخودوسان ؟
مورد استعمال: چرا داد می زنی مگر خیال می کنی که خواهند ترسید
آدین دیمه قوی بلیمه
نظیر: نامش را نیار خودش را بیار
آرا خلوت تولکی بیگ
نظیر: مهر درخشنده چو پنهان شود شب پره بازیگر میدان شود
---------------------------------------------------------------------------------
آدام بیلمز هانسی سازیینَن اویناسون
نظیر: نمی دانم با کدام سازش برقصم.
آدام دانشا دانشا اشک قاپا قاپا
ترجمه: آدمیان با صحبت و خران با گاز گرفتن مانوس شوند.
آدم گره ک یا مکتبخانه دان چیخا یا دیوانخانه دان
نظیر: دبستانی که باز می شود در زندانی بسته می شود.
آدام مین آجینی اودار بیر شیرینین خاطرینه
نظیر: عیبش را بگفتی هنرش نیز بگو
آدام وار که دیندیر مه سن یاخشیدور
نظیر ترکی: آدام وار که آداملارین نقشیدور آدام وار که اِشک اوندان یاخشیدور
آدام وار که دینده ر سن جان دییه ر ... ( تمثل)
آدام وار کی قال ایلن قول تاپار ، آدام وار کی آقچه ایلن پول تاپار
ترجمه: اشخاصی هستند که با حرف برده پیدا کنند و نیز اشخاصی هستند که با صرف سیم پول پیدا کنند.
آداملیقی آدامنان ایسته خوش اییی قزل گولدن
نظیر: آدمیت را از آدم بخواه و بوی خوش را از گل سرخ
-----------------------------------------------------------------
آجن قارنی دویار گوزی دویماز
نظیر: حریص دائم در غم است هر چه دارد پندار کم است.
آچیق آغز آج قالماز
ترجمه: دهن باز بی روزه نماند.
آچلمامش سفره نین عیبی اولماز
نظیر: سفره نگسترده بوی مشگ دهد.
آچلمامیش سفره نین بیر عیبی وار آچلمیشین مین
نظیر: چو در بسته باشد که داند که گوهر فروش است یا پیله ور.
آختاران تاپار
نظیر: جوینده یابنده است.
آدام آداما گره کدور
نظیر: الانسان مدنی بالطبع
آدام آلتیندا سوز قازان آلتیندا کوز
ترجمه: فرمایشهای چون خودی مانند اخگر زیر دیگ سوزان است.
آدام ایچی گورمیوب
نظیر: سر سفره باباش بزرگ نشده – پشت تاپو بزرگ شده.