آنا دیلی آموزش زبان ترکی آذری

نهج‌البلاغه‌دن بیر درس

نهج البلاغه کتابینی ورقله‌ینده بو مسأله‌یه تئز تئز راست گلمک اولار. حضرت علی (ع) «منخم بن سلیم»-ی زکات ییغماغا گؤندرنده اونا بئله یازمیشدی: (25-جی مکتوب)

«تایسیز بیر الله‌-ین قورخوسو ایله یولا دوش، مسلمانلارین کناریندان خوشلاری گلمه‌ین صورتده کئچمه. اونلارین ماللاریندان الله‌-ین حقّیندن آرتیق آلما. بیر طایفایا چاتاندا اونلارین ائولرینه گئتمه‌میش سولارینا گئت. سونرا سکینه و آراملیقلا اونلارین آراسینا گئت و اورتالاریندا دور. اونلارا سلام وئر و سلام وئرمگی قیسا ائله‌مه. سونرا دئنه: «ای الله‌-ین بنده‌لری ! الله‌-ین دوستو و خلیفه‌سی منی سیزه طرف گؤندریب کی املاکیزدان الله-‌ین پایینی آلام. سیزین املاکیزدا الله‌-ین پایی واردی کی اونون ولی‌سینه وئره‌سیز؟» بیری یوخ دئسه (دئسه کی وئرمه‌لی زکاتیم یوخدور) اونا مراجعه ائتمه. آما بیری دئسه کی بلی وار. اونو قورخوتمادان و اونا چتین توتمادان اونونلا گئت و قیزیلدان گوموشدن هر نه وئرسه آل. اینک، قویون و دوه‌سی‌ده اولسا اجازه‌سیز اونلارین یانینا گئتمه چونکی اونلارین چوخو اونوندور. حیوانلارین یانینا گئدنده صاحبلرینه مسلّط اولان کیمی و صاحبلرینه چتین توتان کیمی اونلارا باخما. هئچ حیوانی قورخودوب قووما. صاحبلرینی اونلارین توتماقدا اینجیتمه.

[زکاتی آلاندا] مالی ایکی یئره بؤل و صاحبیندن اونلارین بیرینی سئچمگه اختیار وئر. سئچدیگینه اعتراض ائله‌مه. قالانلاری‌دا همانجور ایکی یئره بؤل و یئنه اوندان ایسته بیرینی سئچسین. [بو ایشی اوراجن ادامه وئر کی گئریده قالان] الله-ین حقّی مقداریندا اولسون. الله-ین حقّینی اوندان آل و اگر بؤلمگی بَیَنمه‌سه و فسخ ائله‌مک ایسته‌سه، سن فسخ ائله و ایکی قسمتی بیر-بیرینه قات و تازادان تکرار ائله.

سفارشى از آن حضرت (ع ) آن را براى كسى مى نوشت كه به گرفتن زكاتش مى فرستاد. جمله هايى از آن را در اينجامى آوريم تا همگان بدانند كه على (ع ) ستون حق را برپاى مى داشت و نشانه هاى عدالت را در كارهاى خرد و كلان و كلى و جزئى آشكار مى نمود:
در حركت آى ، با پرهيزگارى و ترس از خداوندى كه يگانه است و او را شريكى نيست . زنهار، مسلمانى را مترسانى و اگر خود نخواهد به سراغش مروى و بيش از آنچه حق خداوند است ، از او مستانى . چون به قبيله اى برسى بر سر آب آنها فرود آى و به خانه هايشان داخل مشو. آنگاه با آرامش و وقار به سوى ايشان رو تا به ميانشان برسى . سلامشان كن و تحيّت گوى و در سلام و تحيّت امساك منماى . سپس ، بگوى كه اى بندگان خدا، ولىّ خدا و خليفه او مرا به نزد شما فرستاده تا سهمى را كه خدا در اموالتان دارد بستانم . آيا خدا را در اموالتان سهمى هست ، كه آن را به ولىّ خدا بپردازيد؟ اگر كسى گفت : نه ، به سراغش مرو و اگر كسى گفت : آرى ، بى آنكه او را بترسانى يا تهديدش كنى ، يا بر او سخت گيرى ، يا به دشواريش افكنى ، به همراهش برو و آنچه از زر و سيم دهد، بستان و اگر او را گاو و گوسفند و شتر باشد، جز به اجازت صاحبانش به ميان رمه مرو، زيرا بيشتر آنها از آن اوست و چون به رمه چارپايان رسيدى ، مانند كسى مباش كه خود را بر صاحب آنها مسلط مى شمارد يا مى خواهد بر او سخت گيرد. چارپايى را رم مده و مترسان و صاحبش را در گرفتن آن مرنجان . پس مال را هر چه هست به دو بخش كن و صاحب مال را به گزينش يكى از آن دو بخش ‍ مخيّر گردان و در آنچه براى خود برمى گزيند، متعرضش مشو. سپس ، باقى را باز به دو بخش كن و باز او را در گرفتن يكى از آن دو بخش مخير نماى و در آنچه براى خود برمى گزيند سرزنش منماى . و پيوسته چنين كن تا آن قسمت ، كه حق خداوند در آن است ، بر جاى ماند. پس سهم خدا را از او بستان و اگر پنداشت كه مغبون شده و خواست آنگونه قسمت كردن را بر هم زند، از او بپذير و بار ديگر دو قسمت را يكى كن و باز قسمت از سر گير.

و من وصية له ع كانَ يَكْتُبُها لِمَنْ يَسْتَعْمِلْهُ عَلَى الصَّدَقاتِ، وَ إ نَّما ذَكَرْنا هُنا جُمَلا مِنْها لِيُعْلَمَ بِها اءَنَّهُ عَلَيْهِ السَّلامُ كانَ يُقيمُ عِمادَ الْحَقِّ وَ يَشْرَعُ اءَمْثِلَةَ الْعَدْلِ فِي صَغِيرِ الاُمورِ وَ كَبِيرِها، وَ دَقِيقِها وَ جَلِيلها:
انْطَلِقْ عَلى تَقْوَى اللَّهِ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، وَ لا تُرَوِّعَنَّ مُسْلِما، وَ لا تَجْتازَنَّ عَلَيْهِ كارِها، وَ لا تَاءْخُذَنَّ مِنْهُ اءَكْثَرَ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِي مالِهِ، فَإِذا قَدِمْتَ عَلَى الْحَيِّ فَانْزِلْ بِمائِهِمْ، مِنْ غَيْرِ اءَنْ تُخالِطَ اءَبْياتَهُمْ، ثُمَّ امْضِ إِلَيْهِمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقارِ حَتَّى تَقُومَ بَيْنَهُمْ فَتُسَلِّمَ عَلَيْهِمْ، وَ لا تُخْدِجْ بِالتَّحِيَّةِ لَهُمْ.
ثُمَّ تَقُولَ: عِبادَ اللَّهِ، اءَرْسَلَنِي إِلَيْكُمْ وَلِيُّ اللَّهِ وَ خَلِيفَتُهُ لِآخُذَ مِنْكُمْ حَقَّ اللَّهِ فِي اءَمْوالِكُمْ، فَهَلْ لِلَّهِ فِي اءَمْوالِكُمْ مِنْ حَقِّ فَتُؤَدُّوهُ إِلى وَلِيِّهِ؟ فَإ نْ قالَ قائِلٌ: لا، فَلا تُراجِعْهُ، وَ إِنْ اءَنْعَمَ لَكَ مُنْعِمٌ فَانْطَلِقْ مَعَهُ مِنْ غَيْرِ اءَنْ تُخِيفَهُ اءَوْ تُوعِدَهُ اءَوْ تَعْسِفَهُ اءَوْ تُرْهِقَهُ، فَخُذْ ما اءَعْطاكَ مِنْ ذَهَبٍ اءَوْ فِضَّةٍ؛ فَإِنْ كانَ لَهُ ماشِيَةً اءَوْ إِبلٌ فَلا تَدْخُلْها إِلا بِإِذْنِهِ، فَإِنَّ اءَكْثَرَها لَهُ، فَإِذا اءَتَيْتَها فَلا تَدْخُلْ عَلَيْه دُخُولَ مُتَسَلِّطٍ عَلَيْهِ، وَ لا عَنِيفٍ بِهِ، وَ لا تُنَفِّرَنَّ بَهِيمَةً وَ لا تُفْزِعَنَّها، وَ لا تَسُؤَنَّ صاحِبَها فِيهَا، وَاصْدَعِ الْمالَ صَدْعَيْنِ، ثُمَّ خَيِّرْهُ:
فَإِذَا اخْتارَ فَلا تَعْرِضَنَّ لِمَا اخْتارَهُ، ثُمَّ اصْدَعِ الْباقِيَ صَدْعَيْنِ، ثُمَّ خَيِّرْهُ فَإِذَا اخْتارَ فَلا تَعْرِضَنَّ لِمَا اخْتارَهُ، فَلا تَزالُ كَذلِكَ